Kıyamet Buzulu olarak bilinen Thwaites Buzulu’na ulaşmayı hedefleyen uluslararası bilimsel sondaj görevi, hayati ölçüm cihazlarının buz içinde sıkışması ve yaklaşan olumsuz hava koşulları nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı. Projenin tamamen iptal edildiği açıklandı.
Antarktika’nın en dengesiz ve erişimi en zor bölgelerinden biri olan Thwaites Buzulu’nda yürütülen çalışma, İngiltere’den British Antarctic Survey (BAS) ile Güney Kore Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KOPRI) tarafından gerçekleştiriliyordu.
Buzulun altına ulaşmayı başardılar
Bilim insanları, ülke büyüklüğündeki Thwaites Buzulu’nun ana gövdesinin altına ulaşarak buz tabanı ile okyanus etkileşimini doğrudan ölçmeyi hedefliyordu. Bu buzulun tamamen çökmesi halinde küresel deniz seviyesinin yaklaşık 65 santimetre yükselmesi bekleniyor.
Araştırma ekibi, 80 dereceye kadar ısıtılan yüksek basınçlı su kullanarak 30 santimetre çapında ve yaklaşık bin metre derinliğinde bir sondaj deliği açmayı başardı. Bu sayede buz tabanında yoğun türbülans ve erimeyi hızlandırabilecek görece sıcak okyanus sularının varlığı tespit edildi.
Hayati ölçüm sistemi buzda sıkıştı
Asıl hedef olan ve iki yıla kadar buzun altında kalarak uydu aracılığıyla veri göndermesi planlanan sabit ölçüm sistemi, sondaj deliğinden indirilirken buz içinde sıkıştı.
Bilim insanlarına göre sondaj deliği, aşırı soğuk hava koşulları ve buzulun hızlı hareketi nedeniyle donmuş ya da şekil değiştirmiş olabilir. Thwaites Buzulu’nun bazı bölgelerinde günde 9 metreye varan hareketler kaydedildiği belirtiliyor.
Proje tamamen iptal edildi
Yaklaşan kötü hava koşulları, sıcak su kaynaklarının azalması ve araştırma gemisi Araon’un Antarktika’dan ayrılma takvimi nedeniyle ikinci bir sondaj açılması mümkün olmadı.
Bu nedenle ölçüm sistemi buzun altında bırakıldı ve bilimsel görev tamamen iptal edildi.
Elde edilen veriler yine de kritik önemde
Her ne kadar proje nihai hedeflerine ulaşamamış olsa da bilim insanları, elde edilen verilerin son derece değerli olduğunu vurguluyor. 2022 yılında yapılan önceki girişimde ekibin bölgeye dahi ulaşamadığı hatırlatılıyor.
Uzmanlara göre Antarktika Buz Tabakası’nın dengesinde kilit rol oynayan Thwaites Buzulu’nun geleceğini anlamak, önümüzdeki yüzyıllarda deniz seviyesindeki yükselme risklerini öngörmek açısından hayati önem taşıyor.
