“Ülseratif kolit nedir?” sorusu son yıllarda özellikle uzun süren bağırsak şikâyetleri yaşayan birçok kişinin gündeminde.
Ülseratif kolit nedir?
Son yıllarda özellikle genç yetişkinlerde görülme sıklığı artan ülseratif kolit, kalın bağırsağın (kolon) iç yüzeyinde iltihap ve yaralarla seyreden kronik bir bağırsak hastalığı olarak tanımlanıyor. Bağışıklık sisteminin bağırsak dokusuna saldırmasıyla ortaya çıkan bu hastalık, ataklar ve sakin dönemlerle ilerliyor.
Ülseratif kolit, “inflamatuvar bağırsak hastalıkları” (İBH) grubunda yer alıyor. Hastalık yalnızca kalın bağırsağı etkiliyor ve bağırsak iç yüzeyinde kanayan yaralara yol açabiliyor. Kesin nedeni bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi bozuklukları ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülüyor.
Belirtileri neler?
Ülseratif kolitin en yaygın belirtileri şunlar:
Kanlı ve mukuslu ishal
Şiddetli karın ağrısı ve kramplar
Acil tuvalete çıkma hissi
Halsizlik ve kilo kaybı
Kansızlık (anemi)
İleri vakalarda ateş ve eklem ağrıları
Belirtiler dönem dönem hafifleyip kaybolabilir, ancak kontrol altına alınmazsa ağır ataklar görülebilir.
Kimlerde daha sık görülüyor?
Hastalık en sık 15–35 yaş arasında ortaya çıkıyor. Ailesinde ülseratif kolit ya da Crohn hastalığı bulunanlarda risk daha yüksek. Sigara bırakma sonrası ortaya çıkabilmesi, stres, düzensiz beslenme ve batı tipi yaşam tarzı da risk faktörleri arasında sayılıyor.
Tedavisi var mı?
Ülseratif kolitin kesin bir tedavisi bulunmuyor; ancak modern ilaçlarla hastalık uzun süre kontrol altında tutulabiliyor. Tedavide amaç iltihabı baskılamak, atakları önlemek ve bağırsak hasarını durdurmak. İlaç tedavisine yanıt vermeyen ağır vakalarda cerrahi seçenekler gündeme gelebiliyor.
Uzmanlar, uzun süren ishal, kanlı dışkı ve nedeni açıklanamayan karın ağrısı yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden bir gastroenteroloji uzmanına başvurması gerektiğini vurguluyor. Erken tanı, hem yaşam kalitesini artırıyor hem de ciddi komplikasyonların önüne geçiyor.
