Zeytinyağı, hem sağlık hem de lezzet açısından mutfakların vazgeçilmezi olsa da, piyasada "tağşiş" adı verilen karıştırma yöntemleriyle sahte ürünlere sıkça rastlanmaktadır. 09 Şubat 2026 itibarıyla gıda güvenliği uzmanları, tüketicilerin gerçek zeytinyağını ayırt edebilmesi için bazı temel duyusal ve fiziksel testleri önermektedir.
Evde gerçek zeytinyağı testi nasıl yapılır?
Laboratuvar analizi en kesin sonucu verse de, evde uygulayabileceğiniz şu yöntemlerle yağın saflığı hakkında önemli ipuçları edinebilirsiniz:
1. Buzdolabı (Donma) testi
Gerçek zeytinyağı, yapısı gereği soğukta donma eğilimindedir. Bir bardak zeytinyağını buzdolabının dondurucu olmayan bölmesine koyun. Eğer yağ tamamen donuyor ve kristalleşiyorsa bu gerçek olduğunun işaretidir. Eğer bir kısmı sıvı kalıyor veya hiç donmuyorsa, içine başka bitkisel yağlar karıştırılmış olabilir.
2. Koku ve tat analizi
Hakiki zeytinyağını kokladığınızda burnunuza taze çimen, domates sapı veya meyvemsi kokular gelmelidir. Eğer boya, küf veya sadece yağ kokusu alıyorsanız, o ürün kaliteli veya saf olmayabilir. Tadım yaparken ise genzinizde bir yakıcılık hissetmelisiniz; bu yakıcılık, içindeki yüksek antioksidan (polifenol) değerini gösterir.
3. Su testi
Bir bardak ılık suyun içine bir miktar zeytinyağı dökün. Gerçek zeytinyağı suyun üzerinde kalır ve baloncular çıkararak yüzeye yayılır. Eğer yağ suyun içinde dağılıyor veya suyla karışıyorsa sahtelik şüphesi doğar.
Kaliteli zeytinyağının temel özellikleri
Satın alırken şu kriterlere dikkat etmek, sahte ürün riskini minimize eder:
- Renk Aldatıcı Olabilir: Zeytinyağının renginin çok yeşil veya çok sarı olması tek başına bir kalite göstergesi değildir; renk, zeytinin hasat zamanına göre değişir.
- Ambalaj: Işık, zeytinyağının düşmanıdır. Bu nedenle koyu renkli cam şişelerde veya teneke kutularda satılan ürünleri tercih edin.
- Etiket Bilgisi: Üzerinde "Coğrafi İşaret", "Erken Hasat" veya "Soğuk Sıkım" ibareleri bulunan, üretim yeri belli olan ürünler daha güvenilirdir.
Zeytinyağında donma derecesine dikkat
Saf zeytinyağı genellikle 0°C ile 5°C arasındaki sıcaklıklarda donmaya başlar. Ancak bu donma süreci tek bir kalıp halinde değil, parça parça kristalleşme şeklinde de görülebilir. Yağ çözüldüğünde kalitesinden hiçbir şey kaybetmez.
