Dijitalleşen dünyada yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşması, teknolojik kolaylıkların yanı sıra ciddi çevresel maliyetleri de beraberinde getiriyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof.
Dr. Yusuf Demir, yapay zeka sistemlerinin enerji tüketimi üzerinden oluşturduğu su ve karbon ayak izini Samsun verileri üzerinden mercek altına aldı.
Yapılan hesaplamalar, dijital dünyanın görünmeyen su tüketiminin boyutlarını gözler önüne serdi.
Yapay zekanın su tüketimi nasıl hesaplanıyor?
Prof. Dr.
Yusuf Demir, yapay zeka modellerinin çalışması için gereken yüksek işlem gücünün devasa enerji tüketimine yol açtığını ve bu enerjinin üretim sürecinde ciddi miktarda su harcandığını belirtti. Büyük dil modelleri ve derin öğrenme ağlarının soğutulması ile veri merkezlerinin işletilmesi sırasında kullanılan suyun, teorik olarak hesaplanabildiğini ifade eden Demir, Samsun'un enerji tüketim verilerini baz alarak bir projeksiyon oluşturdu.
Samsun'da kişi başına düşen yıllık yapay zeka su ayak izinin 785 litre ile 2 bin 714 litre arasında değiştiği tahmin ediliyor.
Karbon salınımı ve enerji kaynaklarının önemi
Yapay zekanın çevresel etkilerinin sadece suyla sınırlı olmadığını vurgulayan Prof. Dr.
Demir, karbon ayak izi konusunda da çarpıcı veriler paylaştı. Samsun'daki enerji tüketiminin Türkiye genelindeki payı üzerinden yapılan analizlerde, yapay zeka ve veri merkezlerinin faaliyetleri nedeniyle kişi başına günlük 2,4 kilogram ile 5,95 kilogram arasında karbondioksit salınımı gerçekleşebileceği öngörülüyor.
Prof. Dr.
Demir, fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin, bu çevresel yükü azaltmada kritik bir rol oynayacağını belirterek, dijitalleşmenin sürdürülebilir bir temele oturtulması gerektiğinin altını çizdi.
