Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, küresel atık yönetimi krizini gözler önüne seren 'Sıfır Atık Geleceğimiz' raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, dünya genelinde 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetinden yoksun olduğu ve her yıl 845 milyon ton belediye atığının kontrolsüzce doğaya bırakıldığı vurgulandı.
Sera gazı salımında devasa azaltım potansiyeli
Rapora göre, sıfır atık ve döngüsel ekonomi modellerinin benimsenmesi, 2050 yılına kadar 149 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenmesini sağlayabilir. Bu hedefin 37 milyar tonluk kısmı atık yönetimi ve gıda israfının azaltılmasıyla, 112 milyar tonluk kısmı ise malzeme kullanımının dönüştürülmesiyle mümkün olacak. Ağırbaş, dünya ekonomisinin şu an yalnızca yüzde 6,9'unun döngüsel olduğunu belirterek, mevcut üretim modellerinin hem çevresel hem de ekonomik açıdan sürdürülemez olduğunu ifade etti.

Plastik kirliliği ve halk sağlığı riski
Plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat artarak 460 milyon tonu aştığına dikkat çeken Ağırbaş, bu miktarın sadece yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini belirtti. Her yıl 28 milyon ton plastiğin denizlere ve toprağa karıştığını hatırlatan Ağırbaş, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin artık göz ardı edilemeyecek bir boyuta ulaştığını vurguladı.
Anadolu'nun kadim kültürüne dönüş çağrısı
Sıfır atık yaklaşımının aslında Anadolu'nun geleneksel yaşam biçiminde var olduğunu belirten Ağırbaş, geçmişte bayat ekmeklerin çorbaya, eski kumaşların ise yorgana dönüştürüldüğü bir 'israf etmeyen' kültürün yeniden canlandırılması gerektiğini söyledi. Türkiye'nin bu alandaki başarısına da değinen Ağırbaş, bugüne kadar 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve geri kazanım oranının yüzde 40'ın üzerine çıkarıldığını açıkladı.

Vicdan ve merhamet vurgusu
Teknik verilerin ötesinde, iklim krizinin insani boyutuna da değinen Ağırbaş, dünyada milyonlarca insanın temel gıda ve elektriğe erişemediğini hatırlatarak, "Merhamet ve vicdan duygumuzu kaybettiğimiz an, yapacağımız hiçbir çalışmanın anlamı kalmaz" dedi. COP31'in sadece bir toplantı dizisi olmadığını, alınan kararların bir yıl sonraki yansımalarının başarının gerçek ölçütü olacağını belirten Ağırbaş, zirvenin Türkiye'ye kazandırılması sürecinde yaşanan zorlukları ve yoğun çalışma temposunu da paylaştı.