Yapay zekâ şirketi Anthropic’in, sohbet robotu Claude’un eğitiminde kullanmak üzere milyonlarca basılı kitabı satın alıp dijital ortama aktardıktan sonra imha ettiği ortaya çıktı. Bilgi, şirkete karşı açılan bir telif hakkı davasında mahkeme kayıtlarının kamuoyuna açılmasıyla gün yüzüne çıktı.
Mahkeme belgelerinde, kitapların ciltlerinin söküldüğü, sayfa sayfa tarandığı ve dijitalleştirme işlemi tamamlandıktan sonra fiziksel kopyaların atıldığı belirtildi. Bu çalışmanın, Anthropic’in 2024’te başlattığı ve “Project Panama” adı verilen gizli bir proje kapsamında yürütüldüğü kaydedildi. Projenin amacının, “yapay zekâ modelini eğitmek için mümkün olduğunca geniş bir kitap arşivi oluşturmak” olduğu ifade edildi.
Dosyalara göre şirket, bu yöntemi özellikle tercih etti. Gerekçe olarak, kitapları toplu şekilde satın alıp taramanın, yazarlarla tek tek lisans anlaşması yapmaktan daha hızlı ve pratik görülmesi gösterildi. Ancak bu yaklaşımın telif haklarını ihlâl edip etmediği, açılan davaların temelini oluşturuyor.
Mahkeme kayıtlarında ayrıca Anthropic’in daha önce yazarlar tarafından açılan başka bir telif davasında yüksek meblağlı bir uzlaşmaya gittiği bilgisi de yer aldı. Yeni belgeler ise şirketin kitap temini ve kullanımına dair bugüne kadar bilinmeyen ayrıntıları ortaya koydu.
Dava dosyalarında dikkat çeken bir başka iddia ise, Anthropic’in kitap toplama sürecinde “gölge kütüphaneler” olarak bilinen ve telifli eserlerin izinsiz paylaşıldığı çevrim içi arşivlerden de yararlandığı yönünde oldu. Belgelerde, şirketin kurucu ortaklarından birinin bu kaynaklardan bazı kitapları indirerek yapay zekâ eğitim verilerine dahil ettiği öne sürüldü.
Uzmanlar, Anthropic örneğinin, yapay zekâ şirketlerinin hangi kaynakları, hangi sınırlar içinde kullanabileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdığını belirtiyor. Hukukçulara göre bu davaların sonucu, yapay zekânın eğitiminde telifli eserlerin gelecekte nasıl kullanılacağını belirleyecek kritik emsaller oluşturabilir.
