Türkiye tarihinin en büyük iş kazalarından biri olan Soma maden faciasının üzerinden 12 yıl geçti. 13 Mayıs 2014’te Manisa’nın Soma ilçesindeki Eynez/Karanlıkdere yeraltı kömür ocağında meydana gelen yangın, büyük bir felakete dönüştü.
Ruhsatı TKİ’ye ait olan ve Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen madende yaşanan olayda, aralarında 5 maden mühendisinin de bulunduğu 301 işçi hayatını kaybetti. O gün maden ocağında toplam 787 işçi bulunuyordu.
Facianın arka planı ve uyarılar
Özelleştirme sonrası işletilen madende yaşanan iş kazalarının arttığı, facia öncesinde çeşitli uyarıların yapıldığı ancak bu uyarıların dikkate alınmadığı ifade edildi. 2014 yılında Meclis’te araştırma komisyonu kurulması için verilen önerge ise reddedilmişti.
Önergenin reddedilmesinden yalnızca 14 gün sonra Soma faciasının yaşanması, süreçteki ihmaller tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Yargı süreci ve verilen cezalar
Madeni işleten şirket yetkililerine yönelik dava 2015 yılında başladı. İlk kararda bazı sanıklar beraat ederken, bazıları taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olmaktan cezalandırıldı.
Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’a 15 yıl, Genel Müdür Ramazan Doğru’ya 22 yıl 6 ay, İşletme Müdürü Akın Çelik’e ise 18 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
Ancak Yargıtay sürecinde kararlar değişti, “olası kast” tartışmaları yaşandı ve dosya yeniden ele alındı. Sonraki süreçte cezalar yeniden düzenlendi ve bazı sanıklar hakkında beraat kararları da verildi.
Verilen cezalar infaz süreciyle birlikte fiilen daha kısa sürelerde tamamlandı ve birçok sanık tahliye edildi.
Kamu görevlileri davası zamanaşımına uğradı
Faciaya ilişkin kamu görevlilerinin yargılandığı ayrı dosyada ise 28 kişi hakkında dava açıldı. Ancak süreç içinde mahkeme, bazı suçlamalar için zamanaşımı süresinin dolduğuna hükmetti ve davanın düşmesine karar verdi.
Karar, ailelerin itirazlarına rağmen kesinleşti.
Ailelerin tepkisi ve devam eden mücadele
Madende oğlunu kaybeden Soma 301 Madenciler Derneği Başkanı İsmail Çolak, yaşananların ardından benzer kazaların devam ettiğini belirterek tepkisini dile getirdi.
Meslek örgütleri ise Türkiye’de iş kazalarının sürdüğünü ve her yıl “Soma benzeri” çok sayıda olay yaşandığını vurguluyor.
Aileler, adalet arayışlarını Anayasa Mahkemesi başvuruları dahil olmak üzere sürdürmeye devam ediyor.
