Ne oldu? Kalkışlar ülke genelinde durduruldu
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy’ye göre ilk sorunlar cuma günü Doğu Yakası saatiyle 15.36’da, Türkiye saatiyle 23.36’da görüldü. Hava trafik kontrol merkezlerinin radar ve iletişim sistemlerinde düzensizlik yaşanınca ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) güvenlik gerekçesiyle ülke genelinde kalkışları durdurdu. Sorun, havalimanları arasındaki hava trafiğini yöneten 22 bölgesel kontrol merkezini etkiledi.
Karar, yerdeki uçakların kalkışını engelledi. Duffy, radar ve iletişimin tamamen kesilmediğini ve havadaki binlerce uçağın güvenli biçimde indirildiğini söyledi. Associated Press’in aktardığına göre yüzlerce uçuş başka havalimanlarına yönlendirildi. ABD’ye gelmekte olan uluslararası uçuşlar ise ayrı ayrı değerlendirildi.
Neden oldu? Ağ cihazları aşırı veri yükü altında kaldı
Duffy’nin açıkladığı ilk teknik bulguya göre iletişim ağındaki anahtarlar ve yönlendiriciler aşırı veri yükü altında kaldı. Bunun ardından sistemde iletilen verilerde tutarsızlıklar görüldü. Kontrol merkezleri bu verileri uçakların hareketlerini izlemek ve trafiği koordine etmek için kullanıyor. Kalkışların durdurulması, ekipler havadaki uçakların inişini yönetirken sisteme yeni trafik eklenmesini önledi.
Aşırı yükü neyin tetiklediği henüz açıklanmadı. ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ilk incelemede siber saldırıya işaret eden bir bulguya rastlanmadığını ve soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.
Nasıl sona erdi? Kalkış izni geri geldi, seferler kademeli başladı
Duffy, teknik sorunun giderildiğini ve kalkış kısıtlamasının ABD Doğu Yakası saatiyle cuma 20.15’te, Türkiye saatiyle cumartesi 04.15’te kaldırıldığını açıkladı. Flightradar24 verilerine göre ABD Doğu Yakası’nda saat 23.30’a gelindiğinde iptal edilen sefer sayısı 10 bine yaklaşmıştı. Bazı uçaklar büyük havalimanlarında yolcu kapısına yanaşmak için beş saatten fazla bekledi.
Dört saatlik duruş neden daha uzun süre hissedildi?
Bir uçak sonraki seferine başlayacağı havalimanına ulaşamadığında, o sefer de gecikebiliyor ya da iptal edilebiliyor. Uçuş ekiplerinin ve yolcuların yeniden planlanması da zaman alıyor. American Airlines, uçakları ve ekipleri daha hızlı konumlandırabilmek için uluslararası seferlere ve ana aktarma merkezleri dışındaki küçük kentlere yapılan uçuşlara öncelik verdiğini açıkladı.
Olay, ABD’nin hava trafik altyapısını yenileme tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı. FAA, Ocak 2023’te ülke genelindeki iç hat kalkışlarını yaklaşık 90 dakika durdurmuştu. Bu kez yaklaşık dört saat süren kısıtlama, bölgesel kontrol merkezlerinin kullandığı iletişim ağındaki bir arızanın ülke çapındaki uçuş programını ne kadar hızlı aksatabildiğini gösterdi.
