ABD'de ara seçimlerde oy sayımı ve sonuçlara ilişkin projeksiyonlar, Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden geri alabileceğine işaret ediyor. CNN'in görüştüğü üst düzey Demokrat kaynaklar, partilerinin en az 230 sandalye kazanma yolunda ilerlediğini öne sürdü. Kaynaklardan biri, kritik seçim bölgelerinde üstünlüğün korunması halinde Demokratların 240 sandalyeye yaklaşabileceğini belirtti.
Cumhuriyetçi kaynaklar ise sonuçlara ilişkin kesin değerlendirme yapmak için henüz erken olduğunu ifade etti. CNN projeksiyonlarının ilk aşamalarında Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar 71, Cumhuriyetçiler 30 sandalye kazanmış görünüyordu. Sayım ilerledikçe bu dağılımın değişebileceği belirtiliyor.
Hakeem Jeffries Temsilciler Meclisi Başkanlığına hazırlanıyor
Seçim sonuçlarına ilişkin tahminlerin Demokratların çoğunluğu kazanacağı yönünde şekillenmesi halinde, New York temsilcisi Hakeem Jeffries Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevine gelebilir. Bu gerçekleşirse Jeffries, ABD tarihinde bu göreve seçilen ilk siyah siyasetçi olacak.
56 yaşındaki Jeffries'in görevi resmen devralabilmesi için 3 Ocak'a kadar beklemesi gerekiyor. Bu süreçte yeni seçilen Demokrat üyelerin desteğini sağlaması bekleniyor.
Senato yarışlarında dikkat çeken sonuçlar
Senato seçimlerinde de bazı eyaletlerde partiler arasında sandalye değişimleri yaşandı. CBS'in tahminine göre Kuzey Carolina'da eski Vali Roy Cooper, Cumhuriyetçi rakibi Michael Whatley'i mağlup ederek Demokratlara uzun süredir kazanamadıkları Senato koltuğunu kazandırdı. Cooper, 2008'de Kay Hagan'dan bu yana eyaletten Senato'ya seçilen ilk Demokrat oldu.
New Hampshire'da Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Chris Pappas'ın yarışı kazanacağı öngörüldü. Bu sonuçla Pappas, Senato'ya seçilen ilk eşcinsel erkek siyasetçi olma yolunda ilerledi.
Georgia'da Demokrat Senatör Jon Ossoff'un Cumhuriyetçi rakibi Mike Collins'i geride bırakarak koltuğunu koruduğu tahmin edildi. Virginia'da Demokrat Mark Warner, Massachusetts'te Ed Markey, Delaware'de Chris Coons, Rhode Island'da Jack Reed ve New Jersey'de Cory Booker'ın yeniden seçildiği öngörüldü.
Illinois'de Demokrat Vali Yardımcısı Juliana Stratton'ın eyaletteki boş Senato koltuğunu kazanacağı tahmin edildi. Bu sonuç, Stratton'ı ABD Senatosu'nda görev yapan altıncı siyah kadın yapabilir.
Cumhuriyetçiler cephesinde ise Oklahoma'da Kevin Hern ve Kentucky'de Andy Barr'ın Senato seçimlerini kazanacağı öngörüldü. Florida'da Cumhuriyetçi Senatör Ashley Moody'nin yeniden seçildiği tahmin edilirken Wyoming'de Harriet Hageman'ın boşalan Senato koltuğunu kazandığı belirtildi.
Güney Carolina'da Demokrat aday Annie Andrews'ın yarışı kazanacağı yönündeki CBS tahmini de dikkat çekti. Teksas'ta ise Senato yarışının Demokratların lehine döndüğü bildirildi. Demokrat adayın kazanması halinde eyalette 38 yıl aradan sonra ilk kez bir Demokrat Senatör seçilmiş olacak.
Demokratların sol kanadı güç kazanıyor
Temsilciler Meclisi seçimlerinde ilerici Demokrat adayların ve Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA) üyelerinin elde ettiği başarılar da öne çıktı. New York'ta Darializa Avila Chevalier, Claire Valdez ve eski belediye mali denetçisi Brad Lander seçimi kazanan isimler arasında yer aldı.
DSA üyeleri Melat Kiros Colorado'da, Donavan McKinney Michigan'da ve Chris Rabb Pennsylvania'da seçildi. İsrail'e yönelik sert eleştirileriyle bilinen ilerici aday Adam Hamawy de New Jersey'de kazananlar arasında gösterildi. Bu sonuçların, Demokratların Temsilciler Meclisi'ndeki sol kanadının etkisini artırması bekleniyor.
Seçmenler Trump ve ekonomiden memnun değil
CNN'in seçmen anketinin ilk sonuçlarına göre, ABD'deki seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ülkenin genel gidişatından memnun olmadığını veya olumsuz duygular taşıdığını belirtti. Her 10 seçmenden yaklaşık dördü ise öfkeli olduğunu ifade etti.
Anket sonuçları, seçmen memnuniyetsizliğinin arkasında Donald Trump'a yönelik olumsuz değerlendirmeler ve ekonomik koşullara ilişkin rahatsızlığın bulunduğuna işaret etti. Seçmenlerin yaklaşık yüzde 60'ı Trump'ın görev performansını onaylamadığını belirtirken, yaklaşık yarısı başkanın performansını kesinlikle onaylamadığını söyledi.
Seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi, Trump'ın ülkenin ekonomik koşullarını kötüleştirdiğini düşündüğünü ifade etti. Artan yaşam maliyetleri ve ekonomik sorunlar, seçim sürecinde öne çıkan başlıklardan biri oldu.
58,5 milyondan fazla kişi erken oy kullandı
CNN, Associated Press ve veri analiz şirketi Catalist'in 47 eyalet ile başkent Washington DC'den derlediği verilere göre, seçim gününden önce oy kullananların sayısı 58,5 milyonu aştı. Böylece erken kullanılan oyların sayısı, 2022 ara seçimlerinde kaydedilen toplamı 1 milyondan fazla geride bıraktı.
Açıklanan verilere bazı eyaletlerden gelen eksik bilgiler dahil edilirken, seçim günü ve sonrasında yetkililere ulaşması beklenen posta yoluyla kullanılan oyların tamamı henüz sayıya eklenmedi.
Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluk mücadelesi
ABD Kongresi'nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi'nde 435 sandalyenin tamamı için seçim yapılıyor. Cumhuriyetçiler seçim öncesinde 218 üyeyle çoğunluğu elinde tutuyordu. Cook Political Report'un değerlendirmesine göre yalnızca 18 seçim bölgesi iki parti arasında başa baş yarışa sahne olabilecek nitelikteydi.
Senato'da ise 100 sandalyenin 35'i için seçim yapıldı. Seçim öncesinde Cumhuriyetçiler 53, Demokratlar 45 sandalyeye sahipti. Demokratlarla birlikte hareket eden iki bağımsız üye de bulunuyordu. Demokratların Senato'da çoğunluğu elde edebilmesi için sandalye sayısını en az 51'e çıkarması gerekiyordu.
Seçim sonuçlarına ilişkin ilk tahminlerde Senato'da Cumhuriyetçilerin 35, Demokratların ise 45 sandalye kazandığı bildirildi. Ancak bazı eyaletlerde oy sayımı ve projeksiyonlar devam ettiğinden nihai dağılımın kesinleşmesi bekleniyordu.
Trump'tan İsrail'e askeri yardımları durdurma açıklaması
Seçim günü öncesinde Fox News'e konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'e her yıl sağlanan yaklaşık 4 milyar dolarlık askeri yardımın sona erdirilmesi konusunda Başbakan Binyamin Netanyahu ile anlaştıklarını söyledi.
Trump, kararın Netanyahu'nun talebi üzerine alındığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bibi Netanyahu ile bir anlaşma yaptık. İsrail'e yılda 4 milyar dolar veriyoruz ve aylar önce bunu durdurmak konusunda anlaştık. Onlar da bunu sorun etmiyor. Çünkü artık çok başarılı bir ülke haline geldiler. Buna ihtiyaçları yok. Bundan sonra İsrail'e ödeme yapmayacağız."
