İklim değişikliğine ilişkin yeni bir araştırma, Dünya'nın iklim göstergelerinde endişe verici gelişmeler yaşandığını ortaya koydu. Araştırmaya göre karbondioksit, metan ve azot oksit seviyeleri 2026'da rekor düzeylere ulaştı.
BioScience dergisinde yayımlanan yıllık iklim raporunda, atmosferdeki karbon miktarı, okyanus sıcaklıkları ve orman yangınlarında yanan alanlar dahil olmak üzere iklim değişikliğinin 16 temel göstergesi değerlendirildi.
Rapora göre fosil yakıt tüketimi 2025'te yüzde 0,9 artarken, enerji kaynaklı karbondioksit emisyonları ilk kez 41 gigatonun üzerine çıktı. Aynı dönemde orman yangınları yaklaşık 10,8 milyon hektarlık alanı yok etti.
İklim sisteminde kritik eşik endişesi
Okyanusların giderek daha fazla ısıyı emmesi, buzulların kalınlığının ve kutuplardaki buz kütlesinin azalmasına, deniz seviyelerinin yükselmesine ve okyanusların ısınmasına neden oluyor.
Raporda, söz konusu gelişmelerin iklim sistemindeki dengesizliği daha da artırdığı belirtildi. Artan sıcaklıklar, buz kaybı ve aşırı hava olayları, iklim sisteminde geri döndürülmesi zor eşiklerin aşılabileceğine yönelik endişeleri artırıyor.
“Bugün 30 yaşında olanlar büyük değişimler görebilir”
Oregon Eyalet Üniversitesi'nden araştırmanın başyazarı William J. Ripple, bugün 30 yaşında olan kişilerin yaşamları boyunca iklim sistemindeki kritik eşiklerin aşılmasıyla bağlantılı büyük değişimlere tanık olabileceği uyarısında bulundu.
Ripple, özellikle Grönland ve Antarktika buz tabakaları, Amazon yağmur ormanları ve Atlantik Okyanusu'ndaki akıntı sisteminin zayıflaması konusunda endişeli olduğunu belirtti.
İklim sistemindeki “devrilme noktaları” olarak adlandırılan eşikler aşıldığında, meydana gelen değişimlerin geri çevrilmesinin mümkün olmayabileceği ifade ediliyor. Uzmanlara göre en büyük risklerden biri, bu eşiklerin aşıldığının ancak sonuçlar geri döndürülemez hale geldikten sonra anlaşılması.
Yenilenebilir enerjide olumlu gelişmeler de var
Raporda iklim kriziyle mücadele açısından olumlu gelişmelere de dikkat çekildi. 2025'te yenilenebilir enerji, bir asırdan uzun süre sonra ilk kez küresel elektrik üretiminde kömürü geride bıraktı.
Düşük karbonlu kaynaklar, dünya genelindeki elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 43'ünü karşıladı. Elektrikli otomobillerin satışlardaki payı da artmaya devam etti.
Bilim insanları ayrıca mangrov ormanlarının kıyıları fırtına kabarmalarına karşı koruyabildiğini ve karbon tutabildiğini belirtti. Dağıtık güneş enerjisi sistemlerinin ise aşırı hava olayları sırasında elektrik arzının sürdürülmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.
“Gerekli araçların çoğu mevcut”
William J. Ripple, iklim değişikliğiyle mücadele için gerekli araçların büyük bölümünün halihazırda mevcut olduğunu ancak bunların yeterince hızlı kullanılmadığını söyledi.
