Türkiye’nin depozito sisteminde kullanıcı sayısı 4 milyona ulaştı: İki yılda 50 bin iade noktası hedefleniyor

81 il ve 973 ilçede hizmet veren DOA sisteminde yaklaşık 7 bin 500 iade noktası bulunuyor. 2027 sonuna kadar doğrulama altyapısının da büyütülmesi planlanıyor.

Türkiye'nin geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi alanındaki önemli projelerinden Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, ülke genelinde yaygınlaşmayı sürdürüyor. 1 Temmuz 2026'da başlayan ulusal entegrasyon sürecinin ardından sistemin kullanıcı sayısı dört ayda 4 milyona, iade noktalarının sayısı ise yaklaşık 7 bin 500'e ulaştı.

DOA sisteminin mevcut kapasitesi, dijital altyapısı ve gelecek dönem hedefleri, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen panelde değerlendirildi.

Depozito sistemi 81 il ve 973 ilçeye yayıldı

Türkiye Çevre Ajansı tarafından düzenlenen "Tek Sistem, 81 İl, Döngüsel Bir Gelecek: Ulusal Ölçekte Döngüselliğin İnşası" başlıklı panel, 11 Kasım 2026'da COP31 Blue Zone Türkiye Pavilyonu'nda gerçekleştirildi.

Prof. Dr. Erdem Görgün'ün moderatörlüğündeki etkinlikte Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DİAS Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Metehan Oğuz, TOBB Atık ve Geri Dönüşüm Sanayi Meclisi Başkanı Ali Kantur ile Reloop Platformu CEO'su ve Kurucusu Clarissa Morawski konuşmacı olarak yer aldı.

Panelde paylaşılan verilere göre DOA sisteminin kullanıcı sayısı dört ay içinde 150 binden 4 milyona yükseldi. Aynı süreçte iade noktalarının sayısı da bin 700'den yaklaşık 7 bin 500'e çıktı.

Türkiye'nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde hizmet veren sistemin mevcut altyapısında yaklaşık 5 bin manuel iade noktası ve 2 bin 500 depozito iade makinesi bulunuyor.

İki yıl içinde 50 bin iade noktasına ulaşılması hedefleniyor

Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, pilot uygulamalardan edinilen deneyimlerin ardından 1 Temmuz 2026 itibarıyla ulusal entegrasyon dönemine geçildiğini belirtti.

Altyapının bölgelere göre nüfus ve tüketim yoğunluğu dikkate alınarak planlandığını aktaran Öztürk, önümüzdeki iki yıl içinde en az 50 bin iade noktasına ulaşmayı amaçladıklarını açıkladı.

Planlanan yeni kapasitenin yaklaşık 40 binini manuel iade noktaları, 10 binini ise depozito iade makineleri oluşturacak. Öztürk, bu genişlemeyle vatandaşların sisteme erişiminin kolaylaşacağını ve ambalajların daha verimli biçimde toplanarak yeniden ekonomiye kazandırılacağını vurguladı.

Depozito sisteminde 2027 hedefleri belli oldu

DOA sisteminin yaygınlaştırılmasıyla birlikte ambalajların sayılması ve doğrulanması için kullanılan altyapının da genişletilmesi planlanıyor.

Nurullah Öztürk'ün verdiği bilgilere göre Türkiye genelinde yaklaşık 100 sayma ve doğrulama merkezi ile 155 hat faaliyet gösteriyor. 2027 yılının sonuna kadar merkez sayısının 140-150'ye, hat sayısının ise 600'e çıkarılması hedefleniyor.

Yapılacak yatırımlarla depozitolu ambalajların toplanması, sayılması ve doğrulanması süreçlerindeki kapasitenin artırılması amaçlanıyor.

DİAS Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Metehan Oğuz ise Türkiye'deki depozito sisteminin ölçeğini Danimarka örneğiyle karşılaştırdı. Danimarka'nın 20 yılda yüzde 96 iade oranına ve yılda 2,2 milyar ambalajlık toplama hacmine ulaştığını belirten Oğuz, Türkiye'de yıllık yaklaşık 25 milyar depozitolu ambalajın piyasaya sunulduğunu söyledi.

Türkiye'nin çok daha yüksek bir yıllık ambalaj hacmini karşılayabilecek altyapı oluşturduğuna dikkat çeken Oğuz, ulusal entegrasyonun ilk aylarında elde edilen ilerlemenin önemine işaret etti.

12 ülkedeki üreticiler depozito sisteminin dijital altyapısına dahil

DOA sisteminin teknolojik yapısı hakkında da bilgi veren Metehan Oğuz, Türkiye'deki depozito uygulamasının tek bir dijital altyapı üzerinden yürütüldüğünü açıkladı.

Türkiye'ye ambalaj ve içecek tedarik eden 12 ülkedeki üreticilerin de bu sisteme dahil olduğunu belirten Oğuz, güvenlikli işaretleme ve dijital kontroller sayesinde ambalajların piyasaya girişinden geri dönüşüm aşamasına kadar takip edilebildiğini ifade etti.

Dijital izlenebilirlik altyapısının hataların, kayıt dışı işlemlerin ve sistemde yaşanan aksaklıkların tespit edilmesine olanak sağladığını aktaran Oğuz, uygulamanın farklı üreticilere, saha operatörlerine ve geri dönüşüm şirketlerine açık olduğunu kaydetti.

Oğuz, sistemin rekabeti ve teknolojik gelişimi destekleyecek şekilde tasarlandığını da vurguladı.

Depozito sistemi geri dönüşüm sektörünü nasıl etkileyecek?

TOBB Atık ve Geri Dönüşüm Sanayi Meclisi Başkanı Ali Kantur, depozito uygulamasının atık yönetimi ve geri dönüşüm tesisleri bakımından önemine dikkat çekti.

Türkiye'deki yatırımları değerlendirirken Mamak, Sincan ve Adana'daki tesislerden örnekler veren Kantur, Sincan'daki entegre tesise günlük yaklaşık 6 bin ton atık geldiğini açıkladı.

Geri dönüşüm malzemeleri ile tesislerde üretilen elektriğin önemli gelir kaynakları arasında bulunduğunu belirten Kantur, kayıt dışı atık toplama faaliyetlerinin tesislere ulaşan malzeme miktarını düşürdüğünü söyledi.

Kayıt dışı toplamanın atıkların izlenebilirliğini de zorlaştırdığını ifade eden Kantur, depozito sistemi sayesinde geri dönüşüm sektöründe daha etkin planlama yapılabileceğini dile getirdi. Kantur ayrıca uygulamanın ilerleyen dönemlerde başka malzemeleri de kapsamasının sektörün faaliyetlerini kolaylaştırabileceğini belirtti.

Depozito uygulamaları çevreye atılan ambalajları yüzde 75 azaltabiliyor

Reloop Platformu CEO'su ve Kurucusu Clarissa Morawski, depozito sistemlerinin çevre kirliliğini önlemedeki rolüne ilişkin uluslararası verileri paylaştı.

Avrupa'da bu uygulamaların yaygınlaşmasında geri dönüşüm hedefleri ve geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını teşvik eden düzenlemelerin etkili olduğunu belirten Morawski, dünya genelinde son 10 yılda 24 yeni depozito sisteminin hayata geçirildiğini açıkladı.

Avrupa'da geri toplama performansının yüzde 90'a yaklaştığını aktaran Morawski, bazı uygulamalarda ilk yıl içinde çevreye atılan içecek ambalajlarının yüzde 75'e varan oranda azaldığını söyledi.

Morawski, depozito sistemlerinin üreticilere temiz ve kaliteli geri dönüştürülmüş PET malzemeye güvenilir biçimde erişme imkânı sunduğunu, aynı zamanda çevre kirliliğinin azaltılmasına katkı sağladığını vurguladı.

Dünya genelinde 415 milyon kişi depozito sistemlerinden yararlanıyor

Clarissa Morawski'nin paylaştığı verilere göre dünya genelinde 63 ülke ve bölgede yaklaşık 415 milyon kişi depozito sistemlerine erişebiliyor.

Morawski, 2029 yılına kadar dünya genelindeki depozito sistemi sayısının 73'e ulaşmasının beklendiğini belirtti. Bu veriler, depozito uygulamalarının geri dönüşüm hedefleri ve döngüsel ekonomi politikaları doğrultusunda uluslararası ölçekte yaygınlaştığını gösteriyor.

Yerli depozito teknolojileri için uluslararası pazar hedefi

Panelin kapanışında konuşan Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA sisteminin yazılım ve teknolojik altyapısının yerli mühendisler ile sanayicilerin katkısıyla geliştirildiğini ifade etti.

Öztürk, sistemin sahadaki uygulamalarla olgunlaşmasının ardından Türkiye'nin depozito teknolojileri alanında uluslararası pazarda önemli fırsatlar yakalayabileceğini söyledi.

İLGİLİ HABERLER