Ultra işlenmiş gıdaların tüketimi ile prostat kanseri arasındaki olası bağlantıyı inceleyen yeni bir araştırmada dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı. ABD'de 17 binden fazla erkeğin verilerinin incelendiği çalışmada, bu tür gıdaları daha fazla tüketen erkeklerde prostat kanseri riskinin yaklaşık yüzde 30 daha yüksek olduğu belirlendi.
17 binden fazla erkeğin verileri incelendi
Florida Atlantic Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, 2003-2023 yılları arasında ABD'de sağlık ve beslenme araştırmalarına katılan 18 yaş ve üzerindeki 17 bin 24 erkeğin verileri değerlendirildi.
Araştırmacılar, katılımcıların günlük aldıkları kalorinin ne kadarının ultra işlenmiş gıdalardan geldiğini hesapladı. Erkekler daha sonra ultra işlenmiş gıda tüketim düzeylerine göre dört gruba ayrıldı.
Gazlı içecekler, paketlenmiş kahvaltılık gevrekler, atıştırmalıklar ve işlenmiş et ürünleri araştırmada ultra işlenmiş gıdalar arasında değerlendirildi. Bu ürünlerde genellikle rafine yağ, şeker, nişasta, tuz ve ürünlerin tadını, dokusunu veya raf ömrünü değiştirmek amacıyla kullanılan çeşitli katkı maddeleri bulunuyor.
Prostat kanseri riski yüzde 29 daha yüksek
Araştırmada günlük kalorilerinin yüzde 20'sinden daha azını ultra işlenmiş gıdalardan alan erkekler referans grubu olarak ele alındı.
Daha fazla ultra işlenmiş gıda tüketen üç gruptaki erkeklerde prostat kanseri riskinin bu gruba kıyasla yüzde 29 daha yüksek olduğu görüldü. Tüketimin en yüksek olduğu iki grupta ise risk artışı yaklaşık yüzde 30 olarak hesaplandı.
Yaş, ırk ve etnik köken, sigara kullanımı ve ekonomik durum gibi faktörler hesaba katıldığında da bağlantının devam ettiği görüldü. Bu değerlendirmede risk artışı yüzde 24 ile yüzde 31 arasında kaldı.
Bilim insanları olası mekanizmaları araştırıyor
Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdalar ile prostat kanseri arasındaki bağlantının hangi mekanizmalar üzerinden ortaya çıkabileceğinin henüz kesin olarak bilinmediğini belirtti.
Bilim insanları, bu tür gıdaların metabolizmayı etkileyebileceği, vücuttaki iltihaplanma ve oksidatif stresi artırabileceği ve bağırsak mikrobiyotasında değişikliklere yol açabileceği ihtimalleri üzerinde duruyor.
Araştırma doğrudan neden-sonuç ilişkisi göstermiyor
Daha önceki araştırmalarda da yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketimi; fazla kilo ve obezite, metabolik hastalıklar, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskiyle ilişkilendirilmişti.
Ancak araştırmacılar, elde edilen sonuçların ultra işlenmiş gıdaların prostat kanserine doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığının altını çizdi. Bulgular, yüksek tüketim ile prostat kanseri riski arasında istatistiksel bir bağlantı bulunduğuna işaret ediyor.
