Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Avrupa Bölge Ofisi tarafından yayımlanan son veriler, kıtada tütün kullanım alışkanlıklarının tehlikeli bir dönüşüm geçirdiğini gösteriyor. Rapora göre, Avrupa'daki 13-15 yaş arası kız çocukları, kendi yaş grupları içinde dünya genelindeki en yüksek tütün ürünü kullanım oranına sahip. Bu durum, on yıllardır sürdürülen tütünle mücadele çalışmalarının, yeni nesil ürünler ve agresif pazarlama stratejileri karşısında ivme kaybettiğini kanıtlıyor.
E-Sigara Kullanımı Yetişkinleri Geride Bıraktı
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, yeni nesil nikotin ürünlerine olan ilginin yetişkinleri geride bırakmış olması. Verilere göre, Avrupa genelinde 13-15 yaş arasındaki yaklaşık 4 milyon genç aktif olarak tütün ürünü kullanıyor. Elektronik sigara kullanımında ise tablo daha da karanlık; bu yaş grubundaki ergenlerin %14,3’ü düzenli olarak e-sigara kullanırken, bu oran birçok ülkede yetişkinlerin kullanım oranının katbekat üzerine çıkmış durumda.
Endüstrinin Bilinçli Stratejisi: Aroma ve Sosyal Medya
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Kluge, bugün (27 Şubat 2026) yaptığı açıklamada, bu yüksek oranların bir tesadüf olmadığını vurguladı. Kluge, tütün endüstrisinin aromalı ürünler ve gelişmiş sosyal medya pazarlama teknikleriyle gençleri bilinçli olarak hedef aldığını belirtti. Özellikle meyve ve şeker aromalı e-sigaraların, nikotin bağımlılığına giriş kapısı olarak kullanıldığı ve çocukların bu tuzağa çekildiği ifade ediliyor.
Politik Mücadele ve Başarılı Örnekler
DSÖ verileri, Avrupa’nın 2030 yılına kadar dünyanın en yüksek tütün tüketim oranına sahip bölgesi olma riskini taşıdığını gösteriyor. Ancak Belçika, Danimarka ve Hollanda gibi ülkelerin uyguladığı katı düzenlemeler, aromalı ürün yasakları ve reklam kısıtlamaları, bu gidişatın geri çevrilebileceğine dair umut veriyor. Uzmanlar, "yeni nesil nikotin ürünlerinin" de geleneksel sigaralarla aynı sertlikte denetlenmesi gerektiği konusunda hükümetleri uyarıyor.
Küresel Hedeflerin Gerisinde Kalma Riski
Avrupa, tütün kullanımını 2025 yılına kadar %30 oranında azaltma yönündeki küresel hedefe ulaşamayacak tek bölge olma riskiyle karşı karşıya. Mevcut projeksiyonlar, kadınlar arasındaki kullanım oranının bu tarihe kadar sadece %12 civarında düşeceğini öngörüyor. Tütün kullanımının bölgede yılda yaklaşık 1,1 milyon ölüme yol açtığı hatırlatılırken, acil eylem planlarının hayata geçirilmemesi durumunda gelecek nesillerin ciddi bir halk sağlığı kriziyle yüzleşeceği belirtiliyor.
