Japonya’da kış denince akla ilk gelen eşyalardan biri kotatsu oluyor. Evin ortasına kurulan, altı ısıtmalı alçak masa etrafında aile bireyleri saatlerce oturuyor; evin geri kalanı soğuk kalsa bile masa altındaki sıcaklık yeterli oluyor.
Kotatsu, alçak ahşap masa formunda tasarlanıyor, alt kısmında elektrikli ısıtıcı bulunuyor. Masanın üzerine ince bir örtü, onun üstüne kalın bir futon seriliyor. Isı yukarı doğru yükseliyor ve örtü sayesinde içeride hapsoluyor; ayaklar, bacaklar ve diz hizası dakikalar içinde sıcak hale geliyor. Japon konutlarının yalıtım sorunları düşünüldüğünde bu sistem oldukça mantıklı. Büyük alanları ısıtmak yerine, yaşamın aktığı nokta sıcak tutuluyor.
Kış aylarında kotatsu, evin kalbi hâline geliyor. Akşam yemekleri, çay sohbetleri ve televizyon keyfi hep masa etrafında yaşanıyor. Mandalina kabukları üstteki kasede birikiyor, yeşil çay hiç eksik olmuyor. Sıcaklığın verdiği rehavetle kalkmak zorlaşıyor; masa altında uyuyakalanlar sıkça görülüyor.
Tarihçesi yüzyıllara dayanıyor
Kotatsu’nun kökeni 14. yüzyıla kadar uzanıyor. İlk örneklerde yerin içine gömülü kömür ocakları kullanılıyordu. Zamanla masa formu gelişti, üstü örtülerle kapatıldı. Elektrikli sistemlerin yaygınlaşmasıyla kullanım kolaylaştı, güvenlik arttı ve taşınabilir modeller ortaya çıktı.
Günümüzde modern Japon evlerinde kotatsu hâlâ popülerliğini koruyor. Düşük enerji tüketimi, hedef odaklı sıcaklık ve ortak alan kültürü sayesinde kotatsu, Japon kışlarının vazgeçilmez parçası olmaya devam ediyor.
