Evlilik, tek bir nedene indirgenemeyecek kadar karmaşık bir yapı olarak değerlendiriliyor. Psikologlar uzun yıllardır mutlu ve sürdürülebilir evliliklerin ortak paydasını anlamaya çalışırken, son araştırmalar yaygın kabulleri sorgulatıyor.
Evlilik doyumunda asıl belirleyici ne?
Psychology Today için değerlendirmede bulunan Ph.D. Laurence T. White’a göre evlilik memnuniyetinde belirleyici olan unsurlar; duygusal bağın niteliği, partnerlerin birbirine yönelik davranışları ve ilişkide temas hâlinde kalabilme becerisi. White, evlilik doyumunun yalnızca olumlu göstergelerle değil, potansiyel risk işaretleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguluyor.
Sürekli kaygı hali, terk edilme korkusu, maddi sorunlar, kronik sağlık problemleri ve çok sayıda çocuk gibi etkenlerin, uyumun düşük olduğu evliliklerde daha sık görüldüğü biliniyor.
Araştırma Batı sınırlarını aştı
Bugüne kadar yapılan çalışmaların büyük bölümünün Batı ülkeleriyle sınırlı olması, sonuçların evrenselliği konusunda soru işaretleri yaratıyordu. Bu eksikliği gidermek isteyen Alman araştırmacı Ina Grau ve ekibi, altı kıtada yer alan 65 ülkeden 15 binden fazla evli bireyin verilerini analiz etti.
Katılımcılar; kişilik özellikleri, bağlanma stilleri, stres düzeyleri, saldırganlık eğilimleri ve evlilik tatminine ilişkin kapsamlı anketler doldurdu.
Yaygın kabuller sorgulanıyor
Araştırmanın sonuçları, evlilik kalitesine dair yaygın varsayımları önemli ölçüde sarstı. Eğitim düzeyi, çocuk sayısı ya da düşük nevrotiklik gibi faktörlerin evlilik doyumu üzerinde sanıldığı kadar etkili olmadığı görüldü.
Buna karşılık, sorumluluk duygusu ve düşük saldırganlık düzeyi evlilik memnuniyetinde çok daha güçlü belirleyiciler olarak öne çıktı.
Mutsuz evliliklerin üç evrensel işareti
Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, mutsuz evliliklerin kültürler arası ortak üç temel göstergesinin net biçimde ortaya konması oldu. Araştırmaya göre partneri düzenli olarak görmezden gelmek, ayrılık ihtimali hakkında sık sık konuşmak ve duygusal yakınlığın zayıflaması, evlilik doyumunun düştüğüne işaret eden evrensel sinyaller arasında yer alıyor.
Uyarı sinyalleri neden görmezden geliniyor?
Araştırmayı yorumlayan uzmanlara göre bu işaretler teoride açık ve anlaşılır olsa da, gerçek hayatta çoğu kişi bu uyarı sinyallerini fark etse bile görmezden gelmeyi tercih edebiliyor. Aşık olma hâlinin, partneri gerçekçi bir bakış açısıyla değerlendirmeyi zorlaştırabildiği ifade ediliyor.
