Gazi Mustafa Kemal Atatürk adına 1927 yılından beri kesintisiz olarak düzenlenen Türk yarışçılığının derbisi Gazi Koşusu'nun 100'üncüsü bugün İstanbul'da gerçekleştiriliyor. Veliefendi Hipodromu'nda düzenlenecek bu tarihi koşu, saat 17.15'te başlayacak. Üç yaşlı safkan İngiliz taylarının kariyerlerinde yalnızca bir kez boy gösterebildikleri, 2 bin 400 metre mesafeli çim pistteki bu büyük mücadelede 22 safkan birincilik için piste çıkacak.
Koşunun köklü tarihçesi
Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara'daki at yarışlarını kendi himayesinde gerçekleştiren Mustafa Kemal Atatürk, 1927 yılında verdiği emirle Gazi Koşusu'nun başlatılmasını istedi. At yarışlarının modern toplumlar için sosyal bir ihtiyaç olduğunu her fırsatta vurgulayan Atatürk, yarışları hipodromda yakından takip ediyordu. İlk Gazi Koşusu, 10 Haziran 1927 tarihinde 2 bin metre mesafe üzerinden düzenlendi. Ali Muhiddin Hacıbekir'in sahibi olduğu "Neriman" adlı safkanın, jokeyi İhsan Atçı ile kazandığı bu ilk tarihi yarışı Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü birlikte izledi. O dönem birinci olan safkanın sahibine 2 bin lira ikramiye verilmişti.
Cumhurbaşkanlarının kazanan safkanları ve gümüş heykel
İlerleyen yıllarda devletin zirvesindeki isimler de bu büyük klasikte boy gösterdi. Cumhurbaşkanları İsmet İnönü'nün "Olgo", Celal Bayar'ın ise "Cap Gris Nez" isimli safkanları bu önemli koşuda birinciliğe uzandı. İstanbul'da ilk kez 1968 yılında düzenlenen Gazi Koşusu'nda ise zafer Burhan Karamehmet'in "Asuvan" adlı safkanının oldu. Türk yarışçılığının bu en büyük klasiğinin simgesi haline gelen, Atatürk'ün at üzerindeki som gümüşten heykeli ise 1970 yılından itibaren kazananlara takdim edilmeye başlandı. Ünlü heykeltıraş Doç. Dr. Şadi Çalık'ın eseri olan bu değerli heykeli tarihte ilk kez "Sadettin" adlı safkanın sahibi Sadun Atığ müzesine götürdü.
Kırılamayan Bold Pilot derecesi ve rekorlar
Gazi Koşusu tarihinin en iyi derecesi, pistlerin efsane ismi "Bold Pilot"a ait. 1996 yılında Özdemir Atman'ın sahibi olduğu efsane safkan, usta jokey Halis Karataş yönetiminde 2.26.22'lik bir derece elde ederek kırılması güç bir rekora imza attı ve Gazi Koşusu tarihinin en hızlı safkanı unvanını korudu. Koşuyu en fazla kazanan jokey unvanı ise Mümin Çılgın'ın elinde bulunuyor. Çılgın; "Helene De Troia" (1960), "Apaçi" (1965), "Nadas" (1974), "Dr. Seferof" (1979), "Dersim" (1981), "Uğurtay" (1985), "Hafız" (1986), "Top Image" (1988) ve "Abbas" (1991) isimli safkanlarla tam 9 kez bu mutluluğu yaşadı. Eküriler bazında ise toplam 13 birincilikle "Eliyeşil" ekürisi tarihe geçti.
Aktif jokeylerin rekabeti ve Ahmet Çelik'in serisi
Günümüzün aktif jokeyleri arasında Ahmet Çelik, Gazi Koşusu'nu 8 kez kazanarak en çok birinci olan isim olarak ön plana çıkıyor. Yarışçılık tarihinin bir diğer efsane ismi Halis Karataş ise bu başarıya 6 defa ulaştı. Jokey Ahmet Çelik, aynı zamanda 7 yıl üst üste Gazi Koşusu kazanarak kırılması imkansıza yakın bir rekoru elinde bulunduruyor. Çelik sırasıyla; "Renk" (89. Gazi Koşusu), "Graystorm" (90. Gazi Koşusu), "Piano Sonata" (91. Gazi Koşusu), "Hep Beraber" (92. Gazi Koşusu), "The Last Romance" (93. Gazi Koşusu), "Call To Victory" (94. Gazi Koşusu) ve "Burgas" (95. Gazi Koşusu) ile üst üste 7 kez birincilik kürsüsüne çıktı. Daha önce unutulmaz jokey Ekrem Kurt da 1971, 1972 ve 1973 yıllarında üç yıl arka arkaya bu başarıyı göstermişti.
Yüzüncü yıla özel rekor ikramiye
Gazi Koşusu'nun 100. yılına özel olarak bu yıl dağıtılacak ödüller adli ve idari ölçekte rekor seviyede. Koşunun birincilik ikramiyesi tam 50 milyon lira olarak belirlendi. Yarışta ikinciye 20 milyon, üçüncüye 10 milyon, dördüncüye 5 milyon ve beşinciye 2 milyon 500 bin lira ödeme yapılacak. Büyük derbiyi kazanan tayın sahibi; birincilik ikramiyesinin yanı sıra 100. Yıl Gazi Koşusu Özel Ödülü, kayıt tutarları, taksit ücretleri ve at sahibi primiyle birlikte toplam 126 milyon 870 bin liralık dev bir ödülün sahibi olacak. Eğer kazanan atın sahibi aynı zamanda tayın yetiştiricisi ise bu tutara yetiştiricilik primi de eklenecek ve toplam ödül miktarı 141 milyon 870 bin liraya kadar ulaşacak. Türk yarışçılık tarihinin bu en anlamlı gününde, 22 safkan İngiliz tayı, sahipleri ve jokeyleriyle birlikte adlarını ölümsüzleştirmek için pistteki yerini alacak.
Yarışacak safkanlar
100. Gazi Koşusu'nda yarışacak safkanlar, sahipleri ve jokeyleri şöyle:
