Gelişen sağlıklı yaşam trendleriyle birlikte vitamin ve besin takviyelerine olan ilgi her geçen gün artıyor. Ancak uzmanlar, vücudun ihtiyacı olmadan veya aşırı miktarda tüketilen bu ürünlerin beklenmedik sağlık sorunlarına zemin hazırladığına dikkat çekiyor. Tüketici örgütü Which? tarafından yapılan güncel bir araştırma, katılımcıların yüzde 76’sının düzenli olarak en az bir takviye ürünü kullandığını, yaklaşık beşte birinin ise her gün dört veya daha fazla takviye aldığını ortaya koyuyor. "Sağlığı en üst seviyeye çıkarma" eğiliminin popülerleşmesi, kontrolsüz bir tüketim çılgınlığını da beraberinde getiriyor.
Karaciğer ve böbrekler için ciddi risk barındırıyor
Uzmanlara göre bazı takviyeler, özellikle yüksek dozlarda kombine edilerek kullanıldığında karaciğer ve böbrek üzerinde ciddi bir toksik yük oluşturuyor. ABD’nin Seattle kentinde yaşayan 30 yaşındaki içerik üreticisi Ginger Smith’in hikayesi bu durumun en somut örneklerinden biri. Birkaç yıl boyunca yüksek dozda C vitamini, D vitamini, zerdeçal takviyeleri ve elektrolit ürünlerini bir arada kullanan Smith, şiddetli sırt ağrıları şikayetiyle hastaneye başvurduğunda böbreğinde büyük bir taş tespit edildi. Hekimler, bu tablonun doğrudan bilinçsizce kullanılan takviye kombinasyonundan kaynaklandığını belirtti.
Vakaların yüzde 20'si bitkisel takviyelerle ilişkili
Benzer şekilde, Madrid’deki La Paz Üniversite Hastanesi'nde görev yapan gastroenterolog Pedro de Maria Pallares da son yıllarda bitkisel takviyelere bağlı karaciğer hasarı yaşayan hasta sayısında endişe verici bir artış gözlemlediklerini ifade ediyor. Yapılan geniş çaplı araştırmalar, ABD’de kaydedilen karaciğer hasarı vakalarının yaklaşık yüzde 20’sinin bitkisel ve besin takviyeleriyle bağlantılı olduğunu kanıtlıyor. Uzmanlar; yüksek dozlarda kullanılan A vitamini, glutamin ve yeşil çay özütünün karaciğer fonksiyonlarını doğrudan tehdit eden maddelerin başında geldiğini vurguluyor.
Bilinçsiz kombinasyonlar organları ve sinir sistemini vuruyor
Birden fazla takviyenin aynı anda ve uzman onayı olmadan kullanılması, bazı vitamin ve minerallerin vücutta tehlikeli seviyelerde birikmesine neden oluyor. Örneğin, halihazırda birçok vitamini içeren bir multivitamin hapının yanında ek olarak B6 profesyonel vitamini alınması, uzun vadede ciddi sinir hasarı (nöropati) riskini tetikliyor. Öte yandan demir, kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin aynı anda vücuda alınması ise birbirlerinin emilim oranlarını düşürerek takviyelerin fayda sağlamak yerine vücut dengesini bozmasına yol açıyor.
Beslenme uzmanları ve tıp doktorları, sağlıklı yetişkinlerin önceliği her zaman dengeli ve doğal beslenmeye vermesi gerektiğinin altını çiziyor. Takviye edici ürünlerin yalnızca klinik olarak kanıtlanmış bir eksiklik durumunda ve mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerekiyor. Vitamin veya mineral eksikliğinden şüphelenen kişilerin, kulaktan dolma bilgilerle ürün tüketmek yerine kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeden geçmesi hayati önem taşıyor.
