ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DKC) ve komşusu Uganda'da hızla yayılan Ebola salgınına ilişkin iki kritik rapor yayımladı. Kurumun hazırladığı bilgisayar destekli simülasyon modellerine göre, Orta Afrika'daki bu salgın, hastaların izolasyon hızına bağlı olarak önümüzdeki üç ay içinde kontrol edilemez bir boyuta ulaşabilir. CDC yetkilileri, salgının ilk kez insanlara bulaştığı "taşma" (spillover) olayının Şubat 2026 ortalarında gerçekleştiğini tahmin ediyor. Yayımlanan ikinci raporda ise, geçmişte yaşanan büyük salgınlarda olduğu gibi, mevcut tablonun ABD ve kıta dışı ülkeler açısından genel risk seviyesinin oldukça düşük olduğu kaydedildi.
Bundibugyo varyantının aşısı ve tedavisi yok
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından Mayıs 2026 tarihinde "Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu" (PHEIC) ilan edilen salgın, Ebola virüsünün "Bundibugyo" adı verilen nadir ve tehlikeli bir türünden kaynaklanıyor. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) verilerine göre, şu ana kadar 397 teyit edilmiş vaka kaydedilirken, virüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 63’e ulaştı. Uzmanlar, teşhis konulamayan vakalarla birlikte gerçek sayıların çok daha yüksek olduğunu vurguluyor. Durumu daha da kritik hale getiren temel unsur ise, Bundibugyo varyantına karşı şu ana kadar küresel ölçekte onaylanmış herhangi bir aşının ya da spesifik bir tedavi yönteminin bulunmaması.
Çatışmalar ve komplo teorileri mücadeleyi baltalıyor
Salgının merkez üssü konumundaki Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Ituri eyaletinde, sağlık ekiplerinin müdahalesi ciddi güvenlik duvarlarına çarpıyor. Bölgede Kongo hükümet güçleri ile Ruanda destekli M23 isyancıları ve IŞİD bağlantılı Demokratik İttifak Güçleri (ADF) arasında yaşanan silahlı çatışmalar, kitlesel nüfus hareketlerine yol açarak virüsün yayılımını hızlandırıyor. Güvenlik krizinin yanı sıra, halk arasında yayılan dezenformasyon ve salgının bir "Batı komplosu" olduğuna dair söylentiler, sağlık sistemine olan güveni tamamen sarsmış durumda. Bölgeden gelen saha raporlarına göre, bugüne kadar sağlık merkezlerine en az üç kez fiziki saldırı düzenlendi, çok sayıda şüpheli hasta karantinadan kaçtı ve güvenli defin protokolleri kalabalık gruplar tarafından engellendi.
Tek çözüm hızlı izolasyon ve karantina
CDC Tahmin ve Salgın Analitiği Merkezi Başkanı Jason Asher, virüsün ölümcül zincirini kırmanın tek yolunun enfekte kişilerin süratle izole edilmesi olduğunu belirtti. Raporda sunulan matematiksel senaryolara göre; eğer hastaların yalnızca yüzde 20'si belirtiler başladıktan sonraki ilk iki gün içinde karantinaya alınabilirse, salgının üç ay içinde 20 bin vakayı ve 4 bin ölümü aşma ihtimali yüzde 65 gibi yüksek bir orana ulaşıyor. Buna karşın, yerel aktörlerin sürece dahil edilmesi ve hastaların yüzde 70'inin zamanında izole edilmesi durumunda, salgının 10 bin vaka sınırını aşma ihtimali yüzde 5'e kadar düşürülebiliyor.
