Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde devam eden Ebola salgınının mevcut hızını koruması halinde bugüne kadar kaydedilen en ölümcül salgını geride bırakabileceğini söyledi.
Ghebreyesus, düzenlediği basın toplantısında 2026 yılında görülen salgının mevcut seyriyle devam etmesi durumunda, en az 11 bin kişinin hayatını kaybettiği 2014-2016 dönemindeki salgını aşabileceğini belirtti.
15 Mayıs'ta resmi olarak ilan edilen salgında şu ana kadar en az 4 bin 300 vaka tespit edilirken, 2 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.
DSÖ, çarşamba günü yaptığı açıklamada virüsün yayılımını üç ay içerisinde tersine çevirmeyi hedeflediğini bildirdi. Ancak kurum, bunun salgının tamamen sona ermesi anlamına gelmediğini, öncelikli hedefin bulaşmanın kontrol altına alınması olduğunu belirtti.
Salgının şubatta başladığı tahmin ediliyor
Salgının resmi olarak mayıs ayında ilan edilmesine karşın sağlık yetkilileri, Ebola virüsünün en az üç ay öncesinden yayılmaya başladığını değerlendiriyor.
Salgının merkez üssüne yakın Bunia kentinde düzenlenen basın toplantısında konuşan DSÖ Afrika Direktörü Dr. Mohamed Janabi, "Biz virüsü kovalıyoruz ama virüs bizim önümüzde gidiyor" ifadesini kullandı.
Janabi, yürütülen araştırmaların virüsün şubat ayında yayılmaya başladığını ve ilk dönemde hastalığın sıtma ya da tifo ile karıştırıldığını ortaya koyduğunu aktardı.
2026'daki salgına, daha önce yalnızca 2007 ve 2012 yıllarında görülen nadir Bundibugyo türü Ebola virüsünün neden olduğu belirtildi.
Aşı ve tedavi çalışmaları sürüyor
Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya kabul görmüş bir ilaç bulunmuyor. Bununla birlikte, salgının kontrol altına alınması ve hastalığa karşı etkili tedavi geliştirilmesi amacıyla farklı çalışmalar yürütülüyor.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki salgın bölgesinde devam eden bölgesel istikrarsızlık, virüsün yayılmasını kontrol altına almaya yönelik çalışmaları zorlaştırıyor. Janabi, sağlık çalışanlarının vakaların yalnızca yaklaşık yüzde 30'una ulaşabildiğini kaydetti.
Ebola nasıl bulaşıyor?
Ebola, enfeksiyondan sonra belirtilerin 2 ila 21 gün içerisinde ortaya çıkabildiği, nadir ancak ölümcül olabilen bir viral hastalık olarak biliniyor.
Hastalığın ilk belirtileri arasında ani başlayan ateş, baş ağrısı ve halsizlik bulunuyor. Grip veya sıtmayı andırabilen bu belirtilerin ardından hastalığın ilerleyen aşamalarında kusma ve ishal görülebiliyor. Ağır vakalarda organ yetmezliği gelişebiliyor.
Virüs, insandan insana kan veya kusmuk gibi enfekte vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşıyor.
Bundibugyo türüne karşı aşı çalışmaları başladı
İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA), Bundibugyo türüne karşı geliştirilen bir aşının ilk insanlı deneylerine onay verdi.
Aşının, Oxford-AstraZeneca Covid aşısında kullanılan teknoloji temel alınarak Oxford Üniversitesi'nden bir ekip tarafından geliştirildiği belirtildi. Üç farklı grubun daha Bundibugyo türüne karşı aşı geliştirme çalışmaları yürüttüğü, ancak bu aşıların henüz klinik deney aşamasına geçmediği aktarıldı.
DSÖ ayrıca Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde, mevcut iki antiviral tedavinin hastaların hayatta kalma oranlarını artırıp artırmadığını belirlemek amacıyla ayrı bir klinik çalışmaya sponsor oluyor.
