Sinema dünyasında kadın oyuncuların karşılaştığı fırsat eşitsizliği ve yaş ayrımcılığı, kapsamlı bir bilimsel çalışmayla yeniden kanıtlandı. Britanya'da yürütülen "Age Without Limits" (Sınır Tanımayan Yaş) kampanyası kapsamında yapılan araştırma, son yıllarda gişede büyük başarı yakalayan yapımlarda ileri yaştaki kadın oyuncuların adeta görünmez olduğunu ortaya koydu. Variety'nin aktardığı verilere göre, sinema endüstrisinde köklü bir yapısal değişim yaşanmadığı sürece, izleyicilerin beyaz perdede yaşlı bir kadın yerine konuşan bir hayvan görme olasılığı çok daha yüksek seyrediyor.
Başrolde "Chris" olmak kadın olmaktan daha avantajlı
University of West London School of Film, Media and Design bünyesinde Prof. Dennis A. Olsen liderliğinde gerçekleştirilen araştırma kapsamında; 2023, 2024 ve 2025 yıllarında en yüksek gişe hasılatı elde eden 100 film masaya yatırıldı. İnceleme sonucunda, filmlerin başrolünde sadece "Chris" adlı bir erkek oyuncunun yer alma ihtimalinin bile 60 yaş üstü bir kadın oyuncunun başrolde olma ihtimalinden daha yüksek olduğu belirlendi. İncelenen popüler yapımların 6'sında başrolü adı Chris olan bir erkek üstlenirken, yalnızca 5 filmde 60 yaş üstü bir kadın oyuncu ana karakter olarak izleyici karşısına çıktı. Araştırmanın en çarpıcı bulgusu ise baş karakter olarak konuşan bir hayvana yer verilme ihtimalinin, 60 yaş üstü bir kadına ana rol verilmesinden tam dört kat daha fazla çıkması oldu.
Son beş yılda sadece beş örnek öne çıktı
Çalışma, son beş yılda Britanya’da vizyona giren ve bu kalıbı kırarak 60 yaş üstü bir kadın yıldızı merkezine alan yalnızca beş büyük yapımı listeleyebildi. Bu sınırlı sayıdaki filmler ve başrolleri şu şekilde sıralandı: Allelujah filminde Jennifer Saunders, My Big Fat Greek Wedding 3 yapımında Nia Vardalos, Book Club: The Next Chapter filminde Diane Keaton, The Substance filminde Demi Moore ve Freakier Friday yapımında Jamie Lee Curtis.
Kamuoyu sinemadaki yaş ayrımcılığından rahatsız
"Age Without Limits" kampanyası, beyaz perdedeki bu dengesizliğin toplumdaki karşılığını ölçmek adına Britanya kamuoyunun da nabzını tuttu. Kadın katılımcılara yönelik gerçekleştirilen ankette, izleyicilerin yüzde 39’u sinema endüstrisinde 60 yaş üstü kadın oyuncuların başrolde yer aldığı yeterince film üretilmediğini belirterek kültürel alandaki bu dışlanmaya tepki gösterdi.
