İsviçre merkezli ilaç üreticisi Novartis, geliştirdiği deneysel ilacın ileri aşama klinik araştırmasında beklenen sonucu verememesi nedeniyle 1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğü kaydetti. Şirketin 27 Ekim 2026'da açıkladığı finansal sonuçlara göre üçüncü çeyrek net kârı, geçen yılın aynı dönemindeki 3,93 milyar dolardan 1,20 milyar dolara geriledi. Yaklaşık yüzde 70'lik düşüşte, del-desiran adlı ilaç adayına ilişkin değer kaybı etkili oldu.
Novartis'in satışları ve tek seferlik kalemlerden arındırılmış faaliyet kârı ise yükselişini sürdürdü. Üçüncü çeyrek gelirleri yüzde 4 artarak 14,52 milyar dolara ulaşırken düzeltilmiş faaliyet kârı yüzde 11 yükselişle 6,04 milyar dolara çıktı. Güçlü ilaç satışlarının etkisiyle şirket, 2026 yılına ilişkin düzeltilmiş faaliyet kârı beklentisini de yukarı çekti.
Klinik araştırmada beklenen sonuç alınamadı
Novartis'in bilançosuna 1,9 milyar dolarlık değer kaybı olarak yansıyan gelişmenin merkezinde, miyotonik distrofi tip 1 olarak adlandırılan kalıtsal kas hastalığına yönelik geliştirilen del-desiran bulunuyor.
İlacın etkinliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen üçüncü faz HARBOR araştırmasının sonuçları eylülde açıklanmış ve çalışma birincil hedefini karşılayamamıştı. Bunun ardından Novartis, geliştirilmekte olan ilacın gelecekte sağlayabileceği ekonomik değeri yeniden değerlendirdi.
Novartis, del-desiranı 2026'nın ilk çeyreğinde tamamladığı Avidity Biosciences satın almasıyla bünyesine katmıştı. Yaklaşık 12 milyar dolarlık satın alma, şirketin genetik temelli kas hastalıklarına yönelik tedavi geliştirme stratejisinde önemli bir yer tutuyordu. Ancak ileri aşamadaki klinik çalışmada beklenen sonucun elde edilememesi, ilaç adayının finansal değerinin düşürülmesine neden oldu.
İlacın bilançodaki değeri 5,5 milyar dolara indirildi
Novartis, del-desiran için 1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğü kaydederken ilacın bilançodaki değerini 5,5 milyar dolara indirdi.
Buradaki değer düşüklüğü, şirketin aynı dönemde araştırma için doğrudan 1,9 milyar dolar nakit harcadığı anlamına gelmiyor. Söz konusu tutar, ilacın gelecekte oluşturması beklenen ekonomik faydanın yeniden değerlendirilmesi sonucunda finansal tablolara yansıtıldı.
Bu ayrım, ilaç şirketlerinin bilançolarının değerlendirilmesinde önem taşıyor. Yeni bir tedavinin geliştirilmesi yıllar sürebilir ve araştırma sürecinde yüksek miktarda yatırım gerektirebilir. Klinik çalışmalarda yeterli sonuç alınamaması halinde daha önce edinilmiş araştırma varlıklarının değeri düşürülebiliyor. Böylece şirketin gelirleri yükselmeye devam etse bile açıklanan net kâr ciddi şekilde gerileyebiliyor.
Del-desiran için tüm seçenekler kapanmadı
HARBOR araştırmasının birincil hedefini karşılayamamasına rağmen Novartis, del-desiranın geliştirilmesine yönelik bütün seçenekleri sonlandırmadı. Şirket, araştırmanın ikincil hedeflerinde ve diğer değerlendirmelerinde biyolojik etkinliğe işaret eden sonuçlar bulunduğunu belirtti.
Bu verilerin tamamının incelenmesinin ardından ilacın geleceğine ilişkin sağlık otoriteleriyle görüşmeler yapılması planlanıyor.
Ancak söz konusu bulgular, tedavinin etkinliğinin kanıtlandığı veya ruhsat alacağının kesinleştiği anlamına gelmiyor. İleri aşama araştırmada birincil hedefin karşılanamaması, ilacın geliştirme sürecinde önemli bir belirsizlik oluşturuyor. Novartis'in bundan sonraki adımları, klinik verilerin ayrıntılı değerlendirilmesine ve düzenleyici kurumlarla yapılacak görüşmelere bağlı olacak.
Net kâr geriledi, ilaç satışları yükseldi
Novartis'in üçüncü çeyrek sonuçlarında deneysel ilaçtan kaynaklanan değer kaybına karşın mevcut ürünlerin satış performansı öne çıktı.
Meme kanseri tedavisinde kullanılan Kisqali'nin üçüncü çeyrek satışları yüzde 37 artarak 1,8 milyar dolara yükseldi. Multipl skleroz tedavisinde kullanılan Kesimpta'nın satışları ise yüzde 21 büyüyerek 1,5 milyar dolara ulaştı.
Şirketin Scemblix satışları yüzde 66 artışla 593 milyon dolara, kolesterol düşürücü Leqvio satışları yüzde 64 yükselişle 506 milyon dolara çıktı. Cosentyx'in satışları da yüzde 9 artarak 1,9 milyar dolara ulaştı.
Bu ürünlerdeki güçlü performans, bazı eski ilaçların patent korumasının sona ermesiyle oluşan jenerik ilaç rekabetinin olumsuz etkisini sınırladı.
Özellikle kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan Entresto'nun satışları ise jenerik ilaç rekabetinin etkisiyle yüzde 38 düşerek 1,2 milyar dolara geriledi. Novartis, yeni ilaçlarının büyümesiyle eski ürünlerden kaynaklanan gelir kaybını telafi etmeye çalışıyor. Üçüncü çeyrekte toplam satışların yükselmesi, bu stratejinin finansal sonuçlara katkı sağladığını gösterdi.
Düzeltilmiş faaliyet kârı yüzde 11 arttı
Novartis'in açıklanan faaliyet kârı, araştırma varlığındaki değer düşüklüğünün etkisiyle yüzde 59 azalarak 1,84 milyar dolara indi. Buna karşılık tek seferlik ve olağan faaliyet performansını doğrudan yansıtmayan bazı kalemlerden arındırılmış faaliyet kârı yüzde 11 artarak 6,04 milyar dolara yükseldi.
Düzeltilmiş faaliyet kâr marjı da yüzde 39,3'ten yüzde 41,6'ya çıktı.
Bu iki sonuç arasındaki fark, ilaç sektöründe araştırma ve geliştirme çalışmalarının finansal tablolar üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Novartis'in mevcut ilaç portföyü daha yüksek faaliyet getirisi üretirken geliştirme aşamasındaki bir ilaç adayının değer kaybı, finansal raporlarda net kârı önemli ölçüde aşağı çekti.
Dolayısıyla üçüncü çeyrekteki kâr düşüşü, şirketin tüm ilaç satışlarının veya temel faaliyetlerinin aynı oranda zayıfladığı anlamına gelmiyor.
Novartis yıllık kâr beklentisini yükseltti
Novartis, 1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğüne rağmen 2026 yılı için düzeltilmiş faaliyet kârı beklentisini artırdı. Şirket daha önce sabit döviz kurlarıyla düşük tek haneli oranda gerileme öngörürken yeni tahmininde faaliyet kârının geçen yılki seviyesini korumasını veya düşük tek haneli oranda büyümesini bekliyor.
Satışların yıl genelinde düşük tek haneli oranda artacağına ilişkin tahmin ise değişmedi.
Dokuz aylık dönemde toplam satışlar 42,04 milyar dolara ulaşırken net kâr 7,61 milyar dolar olarak gerçekleşti. Şirketin faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışı ve mevcut ilaçlarının satış performansı, yeni araştırma programlarına kaynak ayrılmasını destekliyor.
Ancak del-desiran örneği, büyük satın almalarla elde edilen ilaç adaylarının klinik sonuçlara bağlı olarak milyarlarca dolarlık değer kaybına uğrayabileceğini gösteriyor.
Novartis'in önümüzdeki dönemde karşı karşıya olduğu temel sorun, bir yandan jenerik rekabeti nedeniyle gelir kaybeden ilaçların yerini yeni tedavilerle doldurmak, diğer yandan yüksek maliyetli araştırmaların başarısızlık riskini yönetmek olacak. Şirketin 2026 bilançosunda ortaya çıkan büyük kâr kaybı, ilaç geliştirme çalışmalarında bilimsel sonuçların finansal performansı ne kadar güçlü etkileyebildiğini ortaya koydu.
