Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Çin merkezli e-ticaret platformu AliExpress'e, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 550 milyon euro para cezası verdi.
Karar, DSA'nın yürürlüğe girmesinden bu yana verilen en yüksek para cezası olarak kayıtlara geçti. AliExpress, bu yıl içinde AB tarafından yaptırım uygulanan Elon Musk'ın X platformu ve Temu'nun ardından ceza alan üçüncü büyük platform oldu.
Komisyon: Yasa dışı ve tehlikeli ürünlerle mücadelede yetersiz kaldı
AB Komisyonu, AliExpress'in 2023 ve 2024 yıllarındaki uygulamalarını inceleyerek platformun, yasa dışı, sahte ve tehlikeli ürünlerin satışına yönelik riskleri yeterince değerlendirmediği ve azaltmadığı sonucuna ulaştı.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Sahte kıyafetler, tehlikeli oyuncaklar, zararlı kozmetikler ve yasa dışı ürünlerin yaygınlaşması; çevrimiçi alışverişin kaçınılmaz bir sonucu değil. Bu, AliExpress'in yükümlülüklerini yerine getirmemesinin sonucudur."
Ürün kontrolleri yetersiz bulundu
Komisyon, platformdaki ürün denetimleri için ayrılan insan kaynağını yetersiz bulduğunu belirtti. Yapılan incelemelerde bazı ürün kontrollerinin 10 ila 20 saniye içinde tamamlandığı, Avrupa standartlarına uymadığı veya tehlikeli olduğu belirlenen bazı ürünlerin ise haftalar boyunca satışta kalmaya devam ettiği tespit edildi.
Brüksel yönetimi ayrıca, AliExpress tarafından uygulanan güvenlik ve denetim mekanizmalarının kolaylıkla aşılabildiğini değerlendirdi.
AliExpress: Karar orantısız
AliExpress ise AFP'ye yaptığı açıklamada karara itiraz ederek şu değerlendirmede bulundu:
"Bugünkü ceza ve orantısız karar ne bizim ilkelerimizi ne de aldığımız anlamlı ve proaktif önlemleri yansıtıyor."
20 Ekim'e kadar süre verildi
AB Komisyonu kararı doğrultusunda AliExpress'in, 20 Ekim'e kadar alacağı yeni önlemleri Komisyon'a sunması gerekiyor. Ardından Komisyon, platformun AB mevzuatına uyum sağlayıp sağlamadığını değerlendirecek. Gerekli görülmesi halinde 550 milyon euroluk cezanın artırılabileceği ifade edildi.
AB standartlarını ihlal eden ürünler mercek altında
AliExpress, yaklaşık 193 milyon kullanıcıyla Avrupa'da en fazla satış yapan Çin merkezli e-ticaret platformlarından biri konumunda bulunuyor.
Le Monde'un aktardığı bilgilere göre, Çin'den Avrupa'ya gönderilen küçük kargoların yaklaşık yüzde 90'ının AB kurallarını ihlal ettiği belirtilirken, Avrupa'da satışa sunulan ürünlerin standartlara uyum oranına ilişkin kesin veriler bulunmuyor.
Daha önce Avrupa Komisyonu'nda görev yapan uzman Rita Wezembeek ise yaptığı değerlendirmede, Shein, AliExpress, Temu ve Amazon kaynaklı 30 bin ürünün incelendiğini, bunların yarısından fazlasının birçok kategoride Avrupa Birliği mevzuatına aykırı olduğunun tespit edildiğini açıklamıştı.
