Kamuoyunda çerçeve yasa olarak isimlendirilen ve Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'ndaki görüşmelerin ardından kabul edildi. AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel'in başkanlığında bir araya gelen komisyon üyeleri, yaklaşık 18 saat süren yoğun bir mesainin sonucunda teklife onay verdi. Terörsüz Türkiye süreci kapsamında şekillendirilen ve pazartesi günü TBMM Genel Kurulu'nda ele alınması beklenen bu düzenleme, yargı sisteminde köklü değişiklikler ve erteleme mekanizmaları öngörüyor.
Yargısal süreçlerde erteleme mekanizması kuruldu
Teklifin yasalaşmasıyla birlikte, örgüt faaliyetlerine katılan kişilere yönelik yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda yeni bir dönem başlayacak. Eğer suçun üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiriyorsa, bu dosyalar 5 yıl süreyle ertelenecek. 15 yıldan daha uzun süreli hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olarak uygulanacak. Erteleme kararları, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcıları, kovuşturma aşamasında ise ilgili mahkemeler tarafından verilecek. Bu süre zarfında zamanaşımı işlemezken, kararlara karşı itiraz yolu açık olacak. Erteleme süresi içinde terör suçu işlenmesi halinde ise karar iptal edilecek ve yargılama kaldığı yerden devam ederek mahkumiyet durumunda erteleme hakkı ortadan kalkacak. 5 yıllık erteleme verilenler için 2 yıl, 10 yıllık erteleme verilenler için ise 3 yıl süreyle hak yoksunluğu uygulanacak. Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş suçlar için süreç, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurulun özel iznine tabi olacak.
Hüküm giyenler için infaz erteleme uygulanacak
Düzenleme yalnızca devam eden soruşturmaları değil, halihazırda mahkumiyeti kesinleşmiş olanları da kapsıyor. Buna göre, 15 yıl ve daha az hapis cezası alan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl, 15 yılın üzerinde veya müebbet hapis cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Bu süreçte tahliye edilen örgüt mensuplarının durumları bir sistem üzerinden takip edilecek. Eğer hükümlü, belirlenen erteleme süresi boyunca herhangi bir terör suçu işlemezse, cezası infaz edilmiş kabul edilecek. Ancak bu süre içerisinde terör suçu işlendiği tespit edilirse erteleme kararı geri alınacak ve cezanın infazı tekrar başlayacak. Örgüt mensubunun süreç boyunca suç işleyip işlemediği, savcılar veya hakimler tarafından sistem üzerinden sorgulanabilecek.
Kurumsal denetim ve başvuru süreci tanımlandı
Sürecin sağlıklı yürütülmesi amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının liderliğinde; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve MGK Genel Sekreterinden oluşan bir üst kurul oluşturulacak. Bu kurul, ihtiyaç duyduğunda alt birimler kurabilecek, uzmanları toplantılara çağırabilecek ve TBMM'yi düzenli aralıklarla bilgilendirecek. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir İzleme Kurulu kurulmasına karar verildi. Kanun teklifine göre, örgüt mensupları Türkiye'ye dönüşlerinde yanlarında getirdikleri silah ve mühimmatı beyan etmek durumunda kalacak; bu kayıt işlemlerinden İçişleri ve Milli Savunma bakanlıkları sorumlu olacak. MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından örgüt mensuplarının 6 ay içerisinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya belirlenen kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek. Başvuru yapmayanların yargı ve infaz süreçleri mevcut haliyle sürecek. Son olarak düzenleme, Terörsüz Türkiye süreci içerisinde görev alan kamu görevlileri için hukuki, idari veya cezai sorumluluk doğmayacağını da hükme bağlıyor.
