2026 yılında ABD'den gönüllü iadesi sağlanan Smyrna Agora kökenli mermer heykel başı, Adana Ulu Camii çinileri ve İstanbul’daki tarihi camilerden çalınan İznik karolarının Türkiye’ye dönüşü, uzun soluklu iade sürecinin güncel somut başarılarını oluşturuyor. Bakanlık, Zeugma Antik Kenti kökenli mozaik panonun da ABD'den getirilmesiyle birlikte, Anadolu topraklarından koparılan kültürel mirasın izini sürmeye ve bunları ait oldukları topraklara kazandırmaya devam ediyor.
Kültür varlıkları 20 ülkede 176 operasyonla kurtarıldı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren kaçakçılıkla mücadele ekipleri, 1980 yılından bu yana yoğun bir mesai yürütüyor. Bu kapsamda 46 yıl boyunca 20 farklı ülkede gerçekleştirilen 176 ayrı çalışma neticesinde, yurt dışına kaçırılmış toplam 28 bin 811 tarihi eser ve kültür varlığı Türkiye'ye iade edildi. Bakanlık, açık hava müzesi niteliğindeki Anadolu'nun zengin mirasını korumak adına yürüttüğü bu operasyonel süreci kararlılıkla sürdürüyor.
En çok eser Almanya ve Hırvatistan'dan döndü
Genel Müdürlüğün verilerine göre, iadesi sağlanan eserlerin yoğunlaştığı ülkeler sıralamasında Avrupa ve Amerika kıtası öne çıkıyor. Almanya, 8 bin 670 eserle listenin ilk sırasında yer alırken, onu 4 bin 147 eserle Hırvatistan takip ediyor. İngiltere'den 3 bin 750, Bulgaristan'dan 3 bin 61, ABD'den 2 bin 747 ve Sırbistan'dan ise 1865 adet kültür varlığı Türkiye'ye getirildi.
İspanya ve İngiltere'den çalınan çiniler iade edildi
İade süreçlerinde son dönemde dikkat çeken gelişmeler arasında, 2002 ve 2003 yıllarında Adana Ulu Camii'nden çalınan çinilerin İspanya'dan geri alınması yer alıyor. Ayrıca İstanbul Sultanahmet Camisi ve Rüstem Paşa Camisi'nden çalındığı tespit edilen İznik çini karoların İngiltere'den iadesi sağlandı. Bakanlık, yurt dışındaki tarihi eser niteliğindeki varlıkların izini sürmeye ve bunları envantere kazandırmak için mücadele etmeye devam ediyor.
