Kamuoyunda "yeşil pasaport" olarak bilinen hususi damgalı pasaport hakkının kapsamının genişletilmesi için TBMM'ye yeni bir kanun teklifi sunuldu. İYİ Parti Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın'ın hazırladığı teklif, özel öğretim kurumlarında görev yapan ve en az 10 yıl hizmet süresini dolduran öğretmenlere yeşil pasaport verilmesini öngörüyor .
Komisyona sevk edilen teklifin gerekçesinde, eğitim hizmetinin Anayasa ile güvence altına alınmış temel bir kamu hizmeti olduğu vurgulanırken, kamu ve özel sektörde çalışan öğretmenlerin aynı müfredatı uyguladığı, aynı pedagojik sorumlulukları taşıdığı ve aynı nesilleri yetiştirdiğine dikkat çekildi .
"Eşitlik" vurgusu öne çıktı
Teklifin gerekçesinde mevcut uygulamaya yönelik eleştiriler de yer aldı. Yalnızca kamu görevlisi statüsünde bulunan öğretmenlere hususi damgalı pasaport hakkı tanınırken, özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin bu kapsam dışında bırakılmasının özlük hakları bakımından eşitsizlik oluşturduğu belirtildi . Gerekçede, özel okul öğretmenlerinin de Milli Eğitim Bakanlığı denetimi altında görev yaptığı ve kamu hizmeti niteliğindeki eğitim faaliyetini yürüttüğü kaydedildi.
Hangi suçlar kapsam dışı bırakılacak?
Teklif metninde, kamu hizmetinin niteliği ve devlet güvenliği gözetilerek belirli suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunan kişilerin bu haktan yararlanamayacağı hüküm altına alınıyor. Buna göre; devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar ile terör suçlarından kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunanlar yeşil pasaport hakkının dışında tutulacak .
Mesleki gelişim ve uluslararası hareketlilik hedefi
Gerekçede ayrıca düzenlemenin yalnızca bir hak eşitlemesi olmadığı; eğitimde kaliteyi artırma, öğretmenlerin mesleki gelişimini destekleme ve uluslararası hareketliliği teşvik etme hedefleri de sıralandı . Özel okul öğretmenlerinin yurt dışındaki eğitim programlarına, akademik çalışmalara ve mesleki fuarlara erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Halen kimler yeşil pasaport alabiliyor?
Mevcut mevzuata göre Türkiye'de yeşil pasaport hakkından; 1, 2 ve 3'üncü derece kadrolarda görev yapan devlet memurları ve emeklileri, eski milletvekilleri ve bakanlar, görevdeki büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları, devlet sporcusu unvanına sahip sporcular, belirli ihracat hacmine ulaşan şirket yetkilileri ve baroya en az 15 yıl kayıtlı avukatlar yararlanabiliyor .
Son dönemde farklı meslek grupları için de benzer teklifler Meclis gündemine taşınmıştı. Ekim 2025'te CHP Ankara Milletvekili Deniz Demir, 15 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesini öngören kanun teklifini sunmuştu . Mart 2026'da ise MHP Konya Milletvekili Konur Alp Koçak, savunma sanayii çalışanlarına hususi damgalı pasaport hakkı tanınması için kanun teklifi vermişti . Her iki teklif de halen komisyon aşamasında bulunuyor.
Özel okul öğretmenlerine yönelik teklifin komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
