CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bir dizi ziyarette bulunmak için gittiği Rize'de Muhtarlar Buluşması'nda konuşuyor.
Kılıçdaroğlu, "Siyasetin Türkiye'de bir kavga aracı olduğu algısı toplumun belleğinde var. Siyaset iyilikte yarışma olmalı. Kısır tartışmalardan Türkiye'nin çıkması lazım" dedi.
Kılıçdaroğlu'nun satırbaşları şöyle oldu:
Toplum öyle bir noktaya taşındı ki komşumuzun kimliğini, inancını, yaşam tarzını soruyoruz. Siyasetin konusu bunlar değil. Siyasetin sorunlarının çözümü için sosyal kimlikler üzerinden politika yapmak zorundasınız. Esnaf bir sosyal kimliktir. Sanayici, çay üreticileri, fındık üreticileri bir sosyal kimliktir. Biz kişinin elinde olmayan kimlikler üzerinden siyaset yapıyoruz.
Üç il Türkiye'de çok önemlidir. Rize, Karabük ve Kırıkkale'dir. Kırıkkale, küçücük bir köydü Cumhuriyet kurulurken ama şimdi il. Cumhuriyet bütün imkansızlıklara rağmen orada Entegre Savunma Sanayi'ni kurdu. Rize küçücük bir vilayetti. Balıkçılıkla geçiniyordu. Bugün çay konusunda önemli marka. Bu önemli markayı bir dünya markasına dönüştürebildik mi? Hayır. Kışın üzerine kar yağan çay başka nerede var?
'Türkiye'deki yurt sorununu çözeceğim'
İnşallah iktidarımızda bir yıl içinde Türkiye'deki yurt sorununu çözeceğim. Yurt binası yapmak zor bir iş mi? Bir de bununla ilgili bir kurum kurmuşuz. TOKİ. Sen lüks evler yapacağına yurt yapsana.
'Bu kadar fabrikayı kim kurdu?'
1937 yılında 20 ton, 1939 yılında 30 ton, 1940 yılında 40 ton çay tohumu Batum'dan Rize'ye ithal edilir. İlk çay yaprağı hasadı 1938 yılında gerçekleştirilir. İlk çay fabrikası 1947 yılında Rize'nin Fener Mahallesi'nde İsmet İnönü'nün katılımı ile açılır. CHP'nin dikili ağacı yok diyorlar, bu kadar fabrikayı kim kurdu? 1940'lı yıllarda dünyaya uçak ithal eden 5 ülkeden biriydik.
'Çay üreticileri örgütlü değil'
1963 yılına kadar ürettiğimiz çaylar bize yetmedi. Şimdi 2021'deyiz. Sorunlar yumağı ile karşı karşıyayız. Çay üreticileri gerçek anlamda örgütlü değil. Olabilseler daha güçlü olacaklar.
Çay fiyatlarının düşüklüğü. Bu bir istikrarsızlığı besliyor. Ben zarar edeceksem neden ekeyim? Bir istikrara ihtiyacımız var. Çay bahçeleri yaşlandı bunların yenilenmesi lazım. Çaykur'un çay işleme kapasitesi düşük bunun yükseltilmesi lazım. Çaykur'un yönetiminde üretici yok. Üretici olması lazım. Çaykur bir özel kuruluş değil bir kamu kuruluşudur.
Çaykur'un bu hale gelmesinde de, çayın bu hale gelmesinde de en büyük kabahat politikacılarda. Her zaman oyu bir ranta nasıl çevirebiliriz telaşı içinde fiyat şöyle olacak böyle olacak... Objektif bir kural koyarsın çay üreticisi de, özel sektör de rahat eder.
'Nereden geliyor bu kaçak çaylar?'
Bir başka sorun kaçak çay. Nereden geliyor bu kaçak çaylar? Binlerce ton kaçak çay geliyor. Binlerce ton kaçak çay sokuyorsunuz, her yerde tüketiliyor kimsenin sesi çıkmıyor. İnşallah oylarınızla iktidar olacağız ben o kaçak çayların tamamını toplayıp Rize meydanında yakacağım. Bu ülkenin insanının alın terini çalıyorlar. Çay üreticisinin hakkını kim savunacak? Biz dostlarımızla beraber bunu yapacağız.
Türk çayının damak zevki açısından ne kadar değerli olduğunu anlatmamız lazım. Gübre dolayısıyla çay bahçelerinin sorun yaşadığının farkındayız ama bunu çözmek mümkündür. Kaçak çay ticareti ile ciddi bir mücadele yapmak lazım. Kaçak çayın Türkiye'ye girişine imkan veren siyaset kurumudur.
Hasat edilen çaylar üretim zincirine gelene kadar kontrol edilmeli. Maliyet + kar. Bu kavramı Rizeli kardeşlerimin unutmamasını isterim. Maliyeti bulacaksınız Ziraat Odası Başkanı ile. Üzerine makul bir kar vereceksiniz bu taban fiyat olacak. Bunun altında satışı yasaklayacaksınız.
Çay bahçeleri bölünüyor. Çay, Rize için stratejik üründür. Halkın büyük çoğunluğunun geçim kaynağı çaydır. Balıkçılık var ama onunda mevsimi var.
Çaykur Genel Müdürlüğü de özel çay firmaları ile sözleşme yapabilmelidir. Çay üreticilerini korumak için Çay Borsası kurulması lazım. Çaykur'un Türkiye Varlık Fonu'ndan çıkarılması lazım. Kim Varlık Fonu'na girdiyse zarar ediyor şu an.
