Gazetecilere basın kartı şartı aranmadan yeşil pasaport verilmesini öngören kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sunuldu. YENİ Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal'ın hazırladığı teklif, en az 15 yıl fiilen gazetecilik yapan Türk vatandaşlarının hususi damgalı pasaport hakkından yararlanmasını öngörüyor.
21 Ekim 2026'da Meclis'e sunulan ve 2/3969 esas numarasıyla kayda alınan teklif, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda değişiklik yapılmasını amaçlıyor. TBMM İçişleri Komisyonu'na sevk edilen teklif, Meclis kayıtlarında "işlemde" olarak yer alıyor.
Gazetecilere yeşil pasaport için basın kartı şartı aranmayacak
Kanun teklifine göre yazılı, görsel, işitsel ve internet basınında görev yapan gazetecilerin yanı sıra serbest gazeteciler de düzenlemeden yararlanabilecek.
Yeşil pasaport hakkının elde edilebilmesi için basın kartına sahip olma şartı aranmayacak. Bunun yerine en az 15 yıllık mesleki faaliyetin belgelenmesi yeterli olacak.
Gazetecilik faaliyetinin kanıtlanmasında basın kartlarının yanı sıra vergi kayıtları, yayımlanmış çalışmalar, iş veya hizmet sözleşmeleri ve diğer mesleki belgeler kullanılabilecek.
Farklı dönemlerdeki gazetecilik süreleri birleştirilebilecek
Teklif, gazetecilerin farklı dönemlerde gerçekleştirdikleri mesleki faaliyetlerin birleştirilerek toplam kıdem süresinin hesaplanmasını da öngörüyor. Aynı döneme denk gelen çalışma süreleri ise yalnızca bir kez hesaba katılacak.
Mesleki faaliyetin sadece tarihli yayın ve çalışmalarla belgelendirildiği durumlarda özel bir hesaplama yöntemi uygulanacak. Birbirini takip eden çalışmalar arasında 30 günü aşan ve gazetecilik faaliyetinin devam ettiğinin başka belgelerle kanıtlanamadığı süreler mesleki kıdeme dahil edilmeyecek.
Mesleği bırakan gazeteciler de yararlanabilecek
Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de gazetecilik mesleğinden ayrılanları kapsıyor. Teklife göre, 15 yıllık mesleki kıdem şartını tamamladıktan sonra emekli olan veya gazeteciliği bırakan kişiler de yeşil pasaport hakkından yararlanabilecek.
Böylece düzenlemenin yasalaşması halinde yeşil pasaport hakkı yalnızca aktif olarak çalışan gazetecilerle sınırlı olmayacak.
Gazetecilerin eş ve çocukları da kapsama alınacak
Kanun teklifinde gerekli şartları taşıyan gazetecilerin eşleri ve çocuklarının da Pasaport Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi öngörülüyor.
Gazeteciler ile hak sahibi aile bireylerinin, yetkili amir aracılığıyla başvuru yapma zorunluluğu olmadan doğrudan başvurabilmeleri de teklifin maddeleri arasında bulunuyor.
Teklifin gerekçesinde basın özgürlüğü vurgusu
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkının demokratik toplumların temel unsurlarından olduğu vurgulanıyor.
Gazetecilik mesleğinin uluslararası gelişmelerin yerinde takip edilmesini, haber kaynaklarına zamanında ulaşılmasını ve gerektiğinde kısa sürede yurt dışına seyahat edilmesini gerektirdiğine dikkat çekiliyor.
Gerekçede ayrıca Pasaport Kanunu kapsamında çeşitli meslek grupları ve kamu görevlilerine yeşil pasaport hakkı tanındığı, ancak gazeteciler açısından mesleki kıdeme dayalı benzer bir düzenlemenin bulunmadığı belirtiliyor.
Teklifle gazetecilerin uluslararası mesleki faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve halkın haber alma hakkının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Gazetecilere yeşil pasaport düzenlemesi yürürlüğe girdi mi?
Gazetecilere yeşil pasaport verilmesine yönelik düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil. Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinde değişiklik yapılmasını öngören teklifin yasalaşabilmesi için TBMM'deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Bu nedenle mevcut aşamada gazeteciler açısından yeni bir yeşil pasaport hakkı doğmuş değil. Düzenlemenin uygulanabilmesi için kanun teklifinin Meclis'te kabul edilerek yürürlüğe girmesi gerekiyor.
