Samsung Electronics yönetimi ile işçi sendikaları, aylardır süren çetin müzakerelerin ardından 2026 yılı ücret ve kâr paylaşımı anlaşmasını Giheung'daki çalışan eğitim merkezinde düzenlenen resmi törenlikle imzaladı. Sendika üyeleri arasında gerçekleştirilen oylamada, uzlaşı metni yüzde 73,7'lik çoğunlukla kabul edildi. Oylamaya katılım oranının yüzde 95,5 gibi tarihi bir seviyede gerçekleşmesi, sürecin çalışanlar nezdindeki kritik önemini gözler önüne serdi. İmzalanan bu tarihi anlaşma, sendikanın masadan uzlaşı çıkmaması halinde başlatmayı planladığı ve ülke ihracatının yüzde 35'ini doğrudan etkileme riski taşıyan 18 günlük genel grev tehdidini de son anda ortadan kaldırdı.
78 bin çalışana 22,6 milyar dolarlık dev prim havuzu
Onaylanan anlaşma uyarınca, Samsung’un yarı iletken (DS) biriminde görev yapan yaklaşık 78 bin personele, şirketin bu yılki faaliyet kârının yüzde 10,5'i oranında kâr payı dağıtılacak. Finansal analiz kuruluşu KB Securities’in tahminlerine göre Samsung'un bu yılki faaliyet kârının 327 trilyon won (yaklaşık 245 milyar dolar) seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu projeksiyon, çalışanlara dağıtılacak toplam prim havuzunun 34 trilyon wonu, yani 22,6 milyar doları aşacağı anlamına geliyor. Bu devasa ödeme, mevcut prim programları kapsamında çalışanlara halihazırda ödenen yüzde 1,5’lik payın üzerine eklenecek. Kararın kesinleşmesinin ardından Samsung hisseleri Seul borsasında yaklaşık yüzde 7 oranında güçlü bir yükseliş kaydetti.
Bellek çipi çalışanları ihya olurken akıllı telefon birimi tepkili
Dağıtılacak prim havuzunun yaklaşık yüzde 40’lık kısmı tüm yarı iletken çalışanları arasında eşit olarak paylaştırılacak, kalan yüzde 60’lık bölüm ise departmanların bireysel performanslarına göre bölüştürülecek. Yapay zeka sistemlerinin omurgasını oluşturan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) birimindeki mühendislerin kişi başı yaklaşık 600 milyon won (400 bin dolar) nakit ve hisse senedi bazlı ödeme alması öngörülüyor. Buna karşılık, son dönemde zarar açıklayan fason çip üretimi ve mantık yarı iletken tasarımı birimlerinde çalışan personelin alacağı prim ise 150 milyon ila 200 milyon won arasında kalacak. En büyük huzursuzluk ise akıllı telefon, televizyon ve ev aletleri üreten "DX" bölümünde yaşanıyor. Çinli üreticilerin rekabet baskısı ve artan çip maliyetleri nedeniyle kârlılığı zayıflayan DX birimi çalışanlarına yalnızca 6 milyon won (yaklaşık 4 bin dolar) prim verilecek olması, şirket içinde ciddi bir gelir adaletsizliği tartışması başlattı. Ağırlıklı olarak DX çalışanlarından oluşan küçük bir sendika, karara karşı mahkemeden tedbir talebinde bulundu.
Taşeron işçiler kapsam dışı kaldı ve 10 yıllık şartlar belirlendi
Tarihi prim paketinin bir diğer tartışmalı yönü ise Samsung ekosistemindeki on binlerce taşeron ve tedarikçi çalışanının bu kâr paylaşımının tamamen dışında bırakılması oldu. Güney Kore iş gücü piyasasında sıkça eleştirilen "iki katmanlı" yapı, bu anlaşmayla bir kez daha tescillendi. Öte yandan, bu devasa primlerin sürekliliği belirli performans kriterlerine bağlandı. 10 yıllık bir süreyi kapsayan yeni sisteme göre, yarı iletken departmanının bu rekor primleri almaya devam edebilmesi için 2026-2028 yılları arasında yıllık en az 200 trilyon won, 2035 yılına kadar ise yıllık en az 100 trilyon won faaliyet kârı eşiğini yakalaması gerekecek.
Yönetimden özür ve 3,3 milyar dolarlık ek fon hamlesi
Anlaşmanın kamuoyunda yarattığı büyük yankı ve tepkiler üzerine Samsung’un tepe yönetimi ortak bir bildiri yayımlayarak hissedarlardan, müşterilerden ve halktan özür diledi. Sürecin yarattığı belirsizlikleri telafi etmek adına yönetim, önümüzdeki 5 yıl içinde 5 trilyon won (yaklaşık 3,3 milyar dolar) büyüklüğünde yeni bir sosyal fon kurulacağını açıkladı. Bu fon; kapsam dışı kalan ikinci ve üçüncü kademe tedarikçileri desteklemek, endüstriyel kaza fonları oluşturmak, dezavantajlı gruplara finansman sağlamak ve genç yapay zeka yeteneklerini eğitmek amacıyla kullanılacak.
Hissedarlar yargıya gidiyor ve sektörde domino etkisi korkusu
Milyar dolarlık kâr transferi, dış dünyada da büyük bir dirençle karşılaştı. Kore Hissedarları Aksiyon Merkezi (KSHA) adlı yatırımcı grubu, bu ölçekteki bir kâr paylaşımının Ticaret Kanunu uyarınca doğrudan hissedar onayı gerektirdiğini savunarak anlaşmayı durdurmak için tüm yasal yollara başvuracaklarını ve dava açacaklarını duyurdu. Muhafazakâr siyasetçiler de bu adımın ülke ekonomisindeki rekabetçiliği baltalayacağı görüşünde. Ana muhalefetteki Halkın Gücü Partisi (PPP) Milletvekili Song Eon-seok, "Samsung’un belirlediği bu emsal, tüm sanayi sektörüne yayılabilecek bir grev dalgasının önünü açacaktır" uyarısında bulundu. Nitekim Kakao, LG Uplus ve Samsung Biologics gibi diğer Güney Koreli devlerin çalışanları da şimdiden benzer kâr paylaşımı talepleriyle sendikal faaliyetlerini hızlandırmaya başladı. Yapay zeka çip pazarındaki küresel patlama ile geçtiğimiz günlerde 1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşan Samsung, ezeli rakibi SK Hynix ve ABD'li Micron ile birlikte teknoloji dünyasının zirvesinde yer alırken, içerideki bu bölüşüm krizini nasıl yöneteceği merak konusu.
