Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında hazırlanan yeni düzenleme, yükümlü kuruluşların Türk vatandaşı olmayan kişilere yönelik uzaktan kimlik tespiti süreçlerini sıkı teknolojik ve idari kurallara bağlıyor.
Özel eğitimli personel ve NFC teknolojisi kullanılacak
Yeni döneme göre, Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) standartlarına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliği bulunan pasaportlar aracılığıyla yapılacak. Bu süreç, sadece pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personel tarafından ve görüntülü görüşme yoluyla yürütülecek.
İşlemler sırasında pasaportun yongasında (çip) yer alan kimlik bilgileriyle belge üzerindeki bilgilerin eşleşmesi NFC teknolojisiyle doğrulanacak. Bu doğrulamanın teknik olarak sağlanamaması durumunda, uzaktan kimlik tespitiyle herhangi bir iş ilişkisi kurulamayacak. Ayrıca görüntülü görüşme esnasında kişinin ve sunduğu pasaportun anlık görüntüleri kayıt altına alınacak.
Adres teyidi olmadan işlem yapılamayacak
Düzenleme, sahte hesap ve usulsüz para trafiğinin önüne geçmek için katı bir adres doğrulama şartı getiriyor. Uzaktan kimlik tespiti yapılan yabancı uyruklu kişilerin adres bilgileri; yerleşim yeri belgesi, son üç ay içinde düzenlenmiş adres temelli bir fatura (elektrik, su, doğalgaz vb.), bir kamu kurumu belgesi veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden en geç üç ay içerisinde teyit edilmek zorunda olacak. Bu adres teyidi süreci tamamlanmadan, söz konusu kişilerin para transferi yapmasına veya nakit çekmesine hiçbir şekilde izin verilmeyecek.
Riskli ülkelere yasak ve sıkı hesap kontrolü
Müşteri kabulü yapacak olan finansal ve yükümlü kuruluşlar, risklerin tanımlanması ve izlenmesine yönelik tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak. Kuruluşlar, MASAK tarafından riskli olarak belirlenen ülkelerin vatandaşlarını pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edemeyecek. Uygulamaya başlayan kurumlar, aldıkları tedbirler ve prosedürler hakkında bir ay içinde MASAK’a bildirimde bulunacak.
Kimlik bilgilerinin doğrulanması amacıyla, müşterinin kimlik bilgileriyle uyumlu yurt içinde veya dışında mukim bir banka hesabından ya da banka/kredi kartından para transferi yapılması zorunlu tutulacak. Müşteri tarafından açılan hesaba, sadece kişinin yurt dışında kendi adına açılmış banka hesaplarından para gönderilebilirken; açılan bu hesaptan yurt dışına para çıkışı da sadece yine söz konusu kişi adına açılmış banka hesaplarına gerçekleştirilebilecek.
Vatandaşlık ve vergi mükellefiyeti takibi
Pasaportla kimlik tespiti yapılan bir kişinin süreç içerisinde Türk vatandaşlığını kazanması veya Türkiye Cumhuriyeti kanunları uyarınca kendisine vergi mükellefiyeti tesis edilmesi durumunda, yeni kimlik kartı örneği veya vergi kimlik numarası elektronik ortamda alınarak mevcut müşteri bilgileriyle ilişkilendirilecek. Yükümlü kuruluşlar, bu kapsamda kabul ettikleri yabancı müşterilere ait istatistiki verileri takvim yılı esas alınarak her üç ayda bir MASAK’a raporlayacak.
