Emtia piyasasında tamamlanan haftada arz endişeleri, olumsuz hava olayları ve iklimsel etkilerle tarım ürünleri ile baz metallerde sert yükselişler kaydedildi. Buna karşılık, küresel jeopolitik risklerin artmasına ve Orta Doğu'daki sıcak gelişmelere rağmen değerli metaller, makroekonomik baskıların etkisiyle haftayı düşüş eğiliminde tamamlayarak genel piyasa trendinden negatif ayrıştı.
Değerli metaller şahin Fed ve güçlü dolara takıldı
Geçen hafta ons bazında fiyatlar incelendiğinde; altın yüzde 1,3, gümüş yüzde 3,9 ve platin yüzde 0,6 değer kaybederken, paladyum yüzde 0,5 oranında değer kazandı. Orta Doğu'da tırmanan gerilime rağmen, ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin "şahin" adımları gerekli kılabilecek risklere dikkat çekmesi piyasayı baskıladı. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri altının alternatif maliyetini artırırken, petrol fiyatlarındaki sıçramanın Fed'in faiz artırım zamanlamasını öne çekebileceği endişesi de kıymetli metaller üzerinde baskı oluşturdu. Diğer yandan, fosil yakıtlı araçlara talebin azalacağı öngörüsüyle bu yıl sert satışlar yiyen paladyum, yatırımcıların aşırı düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle haftayı artıda kapatmayı başardı.
Baz metallerde üretim kısıtlamaları fiyatları destekledi
Baz metallerin tezgah üstü piyasadaki haftalık performansında libre bazında bakır yüzde 1,2, nikel yüzde 2,3, çinko yüzde 1,9, alüminyum yüzde 2,1 ve kurşun yüzde 1,1 değer kazandı. Orta Doğu'daki çatışmaların alüminyum tedarik zincirinde aksamalara yol açacağı endişesi ve Çin'deki bakır ile alüminyum stoklarının gerilemesi fiyatlardaki yükselişi tetikledi. Çinkoda ise Güney Koreli madencilik şirketi Young Poong Corporation'a ait büyük bir eritme tesisinde çıkan yangın arz endişelerini büyüterek fiyatları yukarı çekti. Dünyanın en büyük nikel üreticilerinden Endonezya'nın nikel üretim kotasında sınırlamaya gitmesi de nikel fiyatlarındaki yükselişi destekleyen bir diğer önemli gelişme oldu.
ABD'nin İran hamlesi petrol fiyatlarını sıçrattı
Enerji grubunda Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu'da tansiyonun yeniden yükselmesi ve ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlar başlatmasıyla yüzde 5,5 değer kazanarak 4 haftalık düşüş serisine son verdi. Bölgedeki barış sürecinin kalıcı olmayacağına dair kaygılar petrol fiyatlarını tırmandırırken, bu yükselişin küresel enflasyon görünümü ve merkez bankalarının para politikaları üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Doğal gaz tarafında ise New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı, ABD'deki stok artışlarının etkisiyle yüzde 2,8 değer kaybetti.
Savaş ve iklim krizi tarım grubunu uçurdu
Tarım grubunda Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören ürünlerden pirinç yüzde 4,2, soya fasulyesi yüzde 3,6, buğday yüzde 6,6 ve mısır de yüzde 4,3 oranında değer kazandı. Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin yeniden tırmanması, Rusya'nın Don-Azov Kanalı'ndan buğday sevkiyatını sınırlaması ve ABD Tarım Bakanlığının küresel üretim tahminlerini aşağı çekmesi buğday başta olmak üzere tahıl grubunda sert yükselişlere yol açtı. Küresel pirinç ve mısır stoklarındaki azalış beklentisi fiyatları yukarı yönlü desteklerken; soya fasulyesi ise ABD'deki kuraklık riskleri ve Çin'in güçlü ithalat talebiyle yükseldi.
Kıtalararası emtia borsası Intercontinental Exchange'te ise şeker yüzde 0,1, pamuk yüzde 5,7 ve kakao ton başına yüzde 18,6 değer kazandı. Batı Afrika'daki şiddetli yağışların kakao ürünlerine zarar vermesi ve El Nino'nun üretim üzerindeki yıkıcı etkileri kakao arz krizini derinleştirdi. Pamuk fiyatlarında ise ABD'deki kuraklık ile Hindistan'da muson yağışlarının ortalamanın altında kalacağına yönelik tahminler yükselişi beraberinde getirdi.
Kahve üretimi alarm veriyor: Fiyatlar 6 ayın zirvesinde
Kahve piyasasında yaşanan arz krizi, fiyatları libre bazında yüzde 12,1 artışla 3,57 dolara taşıyarak son 6 ayın en yüksek seviyesine ulaştırdı. Küresel kahve üretiminin devleri olan Brezilya (arabica türü) ve Vietnam'da (robusta türü) yaşanan olumsuz hava olayları, ağaçlardaki çiçeklenmeyi azaltarak rekolte beklentilerini ciddi ölçüde düşürdü. Küresel kahve stoklarının eriyeceğine dair öngörüler ve El Nino hava olayının 2027 yılının ilk çeyreğine kadar etkisini sürdüreceğine yönelik meteorolojik tahminler, gelecek sezonlarda da kahve fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının devam edeceğine işaret ediyor.
