Çin genelinde doğum oranlarını canlandırmaya yönelik hayata geçirilen geniş kapsamlı yasal ve idari tedbirler, ülkede korunma ve doğum kontrol ürünlerine yönelik talebi doğrudan olumsuz etkiledi. FTSE 100 endeksinde işlem gören Reckitt grubunun amiral gemilerinden Durex, Pekin yönetiminin uzun süredir yürürlükte olan KDV istisnalarını sonlandırması ve reklam kurallarını sıkılaştırmasının ardından pazarda ciddi bir yavaşlamayla karşı karşıya kaldı. Finansal analiz şirketi Jefferies'in verilerine göre, Çin prezervatif pazarının zirvesinde yer alan Durex'in ülkedeki satışları 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 5 azaldı. Bu tablo, markanın geçen yıl Çin pazarında elde ettiği yüzde 40'ın üzerindeki rekor büyüme grafiğiyle tezat oluşturdu.
Sosyal ticarete canlı yayın engeli
Jefferies analistleri, pazardaki bu ani daralmanın en büyük nedenlerinden biri olarak dijital pazarlama kanallarına getirilen ağır kısıtlamaları işaret ediyor. TikTok’un sahibi ByteDance bünyesinde faaliyet gösteren ve Çin'in en dinamik sosyal ticaret platformu olarak kabul edilen Douyin, geçen yıl ekim ayında aldığı kararla prezervatiflerin canlı yayınlar üzerinden tanıtılmasını ve satılmasını tamamen yasaklamıştı. Yeni düzenlemelerin ardından sosyal platformlarda algoritmik filtrelerin sıkılaştırılması, Durex içeriklerinin kullanıcılara ulaştırılmasını zorlaştırdı. Uzmanlar, yeni kurallara uydurulan canlı yayınların artık gösterim, yakın plan çekim ve interaktif ögeler barındıramaması nedeniyle tüketicinin ilgisini çekmekte yetersiz kaldığını belirtiyor.
Derinleşen demografik kriz ve 33 yıllık muafiyetin sonu
Pekin'in bu adımları, son yıllarda ülkenin karşı karşıya kaldığı ciddi demografik krizle doğrudan bağlantılı. Çin'de nüfusun üst üste üç yıl boyunca düşüş göstermesinin ardından açıklanan son resmi verilere göre, ülkede yıllık doğum sayısı 2015 yılındaki seviyenin yarısının da altına inerek gerilemeye devam etti. Bu tablo karşısında hükümet, katı aile planlaması döneminden kalan ve 1993 yılından bu yana prezervatif ile doğum kontrol haplarına sağlanan KDV muafiyetini, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında resmen kaldırdı. Bu ürünler artık yüzde 13 oranında standart KDV'ye tabi tutulurken; kreş, anaokulu, evlilik ve yaşlı bakım hizmetleri gibi aile kurmayı teşvik edecek alanlara ise tam aksine yeni vergi muafiyetleri getirildi.
Küresel maliyet baskısı ve Hürmüz Boğazı etkisi
Çin prezervatif pazarında yüzde 30'un üzerinde pazar payına sahip olan Reckitt, Çin'deki yavaşlamanın yanı sıra küresel tedarik zinciri krizleriyle de mücadele ediyor. Şirketin nisan ayında analistlerle gerçekleştirdiği toplantıda CEO Kris Licht, Durex'in ilk çeyrek performansının KDV düzenlemesi ve rakiplerin yoğun promosyon atakları nedeniyle beklentilerin altında kaldığını kabul etti. Bununla birlikte, dünya genelindeki prezervatif üretiminin yaklaşık beşte birini tek başına karşılayan Malezyalı Karex firmasının, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının yarattığı lojistik maliyet artışları ve hammadde baskısı sebebiyle fiyatlarını yüzde 30'a kadar artıracağını duyurması, sektör üzerindeki küresel baskıyı daha da derinleştiriyor. Reckitt, Şanghay'da kurduğu dev Ar-Ge merkezinde geliştirdiği inovatif ürünlerle Çin pazarındaki stratejik konumunu korumaya çalışsa da Pekin'in çocuk sahibi olmayı teşvik eden hamleleri ve değişen dijital reklam algoritmaları karşısında yeni bir operasyonel esneklik sağlamak zorunda kalıyor.
