Avrupa Merkez Bankası (ECB), yaklaşık 25 yıldır kullanılan avro banknotlarının yeniden tasarlanması için süreci başlattı. Yeni banknotların daha güvenli, dayanıklı, sürdürülebilir ve görme engelliler dahil herkes için daha erişilebilir olması hedefleniyor.
ECB, üçüncü nesil avro banknotları için hazırlanan 10 farklı tasarım önerisini kamuoyunun görüşüne sundu. Halktan gelecek geri bildirimler ve uzman değerlendirmelerinin ardından nihai tasarımın yıl sonunda belirlenmesi bekleniyor.
Avro 2002'den bu yana kullanılıyor
Avro, 1 Ocak 1999'da kaydi para olarak yürürlüğe girerken, banknot ve madeni para olarak 1 Ocak 2002'de günlük hayatta kullanılmaya başlandı. Bugün Avrupa Birliği'nin 27 üyesinden 21'i resmi para birimi olarak avroyu kullanıyor.
Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan Avro Bölgesi'nde yer alıyor.
357 milyondan fazla kişinin kullandığı avro, ABD dolarının ardından dünyanın en önemli ikinci rezerv para birimi konumunda bulunuyor. Avro, uluslararası rezervlerin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor.
Yeni banknotlar daha güvenli olacak
ECB'nin yeniden tasarım çalışmasında öncelikli hedeflerden biri sahteciliğe karşı güvenliği artırmak. Yeni seride daha gelişmiş güvenlik teknolojilerinin kullanılması ve sahte banknot üretiminin zorlaştırılması planlanıyor.
Aynı zamanda banknotların gerçek olup olmadığının daha kolay anlaşılabilmesi hedefleniyor. Yeni üretim teknikleriyle banknotların kullanım ömrünün uzatılması ve çevresel etkilerinin azaltılması da amaçlanıyor.
500 avroluk banknot yeni seride yer almayacak
Avro sisteminde 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 avroluk olmak üzere yedi farklı banknot bulunuyor. Ancak 500 avroluk banknotların üretimi 2019 yılında durduruldu. Kararın terörün finansmanı ve kara para aklamayla mücadele kapsamında alındığı belirtildi.
Yeni banknot serisinde ise 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 avroluk kupürlerin korunması planlanıyor.
Mevcut banknotlar geçerliliğini koruyacak
Yeni banknotların tedavüle girmesiyle mevcut banknotlar bir anda dolaşımdan kaldırılmayacak. Eski banknotlar uzun süre yeni seriyle birlikte kullanılmaya devam edecek ve yasal ödeme aracı olma niteliğini koruyacak.
ECB, mevcut banknotların değerlerini kaybetmeyeceğini ve yeni seriye geçişin kademeli şekilde gerçekleştirileceğini belirtiyor. Böylece piyasada ani bir değişimin yaşanması beklenmiyor.
Yeni tasarım yıl sonunda seçilecek
ECB, üçüncü nesil avro banknotları için hazırlanan 10 tasarım önerisini kamuoyunun değerlendirmesine sundu. ECB Yönetim Konseyi'nin halktan gelecek görüşleri ve uzmanların değerlendirmelerini dikkate alarak nihai tasarımı yıl sonunda seçmesi bekleniyor.
Tasarımın belirlenmesinin ardından üretim ve hazırlık aşamalarının birkaç yıl sürmesi öngörülüyor. Yeni banknotların tedavüle girmesi de bu sürecin tamamlanmasının ardından gerçekleşecek.
Avro banknotlarında Avrupa vurgusu korunacak
ECB Başkanı Christine Lagarde, avro banknotlarının tasarımının Avrupa bütünleşmesini simgelediğine dikkat çekmişti. Mevcut banknotlarda yer alan pencere, kapı ve köprü figürleri Avrupa halkları arasındaki açıklığı ve işbirliğini temsil ediyor.
Lagarde, avro banknotlarının Avrupa'nın en somut ortak sembollerinden biri olduğunu belirterek, tasarımların farklı yaş ve geçmişlere sahip Avrupalılar için daha anlamlı hale getirilmesi gerektiğini ifade etmişti.
Dolaşımda 30 milyardan fazla avro banknotu bulunuyor
ECB verilerine göre bugün dolaşımda toplam değeri 1,5 trilyon avroyu aşan 30 milyardan fazla banknot bulunuyor. Bu nedenle yeniden tasarım sürecinin tamamlanması ve yeni banknotların tedavüle girmesi uzun yıllara yayılacak.
Banknotların yeniden tasarlanmasının avronun değerini veya ECB'nin para politikasını değiştirmesi beklenmiyor. Yeni seriyle birlikte nakit kullanımının da Avrupa ekonomisinin önemli unsurlarından biri olmaya devam edeceği mesajı veriliyor.
