Yunanistan, yıllardır süregelen doğum oranlarındaki düşüş, nüfus yaşlanması ve kırsal alanların boşalması gibi yapısal demografik tehditlere karşı en kapsamlı yerleşim teşvik paketlerinden birini hayata geçiriyor. Sosyal Uyum ve Aile Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve başvurularının ekim ayında dijital platformlar üzerinden açılacağı duyurulan genişletilmiş "Yeniden Yerleşim" programı, doğrudan nakdi hibeler, vergi muafiyetleri ve kamu çalışanlarına yönelik özel desteklerle sınır hattını yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Meriç'ten başlayan model sınır boylarına yayılıyor
Pilot uygulaması Türkiye ve Bulgaristan sınırındaki Evros (Meriç) bölgesinde başlatılan program, Suflî, Dimetoka ve Kumçiftliği (Orestiada) gibi yerleşimlerin ardından yeni bölgeleri de bünyesine kattı. Genişletilen plana göre Kastoria, Florina, Kilkis, Serez, Pella ve Drama'nın yanı sıra Yanya kırsalı ile Thesprotia'ya bağlı sınır belediyeleri de kapsama dahil edildi.
Belirlenen yerleşimlere ana ikametgahını taşıyan hanelere 10 bin euroya kadar nakdi hibe veriliyor. Nüfusu 500 ve altında olan yerleşimlere yerleşenler doğrudan 10 bin euro alırken, daha büyük nüfuslu yerleşimlere taşınanlara temel desteğin üzerine her reşit olmayan çocuk için 1.000 euro eklenerek tavan tutar tamamlanıyor. Taşınma masraflarını hafifletmek adına tutarın yüzde 50'si avans olarak ödenirken, kalan kısım en az bir yıllık kalıcı ikametin teyit edilmesinin ardından hesaplara yatırılıyor. Programda yaş ya da gelir şartı aranmazken, başvuranların bölgede en az üç yıl kalıcı ikamet taahhüdü vermesi gerekiyor.
Meis Adası için hane başına yıllık 5 bin euro ödeme
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis tarafından duyurulan model kapsamında, stratejik konumuyla öne çıkan Meis (Kastellorizo) Adası'na özel bir mali plan ayrıldı. Adaya kalıcı olarak yerleşen ya da halihazırda ikamet eden her haneye yıllık 5 bin euro vergisiz taban destek sağlanacak. Hanedeki her çocuk için bu tutara yıllık 1.000 euro ilave edilecek.
Uygulamadan yararlanabilmek için adada kesintisiz en az bir yıl yaşama şartı aranıyor. Mevcut Meis sakinlerine ilk ödemelerin 2027 yılının başında, yeni taşınacak hanelere ise 2028'den itibaren yapılması ve sürecin yıllık olarak sürdürülmesi kararlaştırıldı. Adada vazife yapan kamu personeli, emniyet güçleri ve askeri personele de yıllık 5 bin euro ek ödeme verilecek. Kamu binaları ve lojmanların tadilattan geçirilerek adadaki personele ücretsiz tahsis edilmesi de planın parçaları arasında bulunuyor.
İncirliada'da her yeni doğuma 3 bin euro destek
Rodos ile İstanköy arasında yer alan İncirliada (Nisyros) Belediyesi de kendi bütçesinden yerel nüfusu artırıcı adımlar başlattı. Belediye sınırlarında daimi ikamet eden kayıtlı ailelere, dünyaya gelen her çocuk için tek seferlik 3 bin euro doğrudan doğum yardımı ödeniyor. Yerel idare, doğan çocuklara beş yaşına ulaşana kadar aylık 150 euro düzenli bakım ödeneği tahsis edilmesini de gündemine aldı.
Doktor ve öğretmenlere ücretsiz konut ile çift maaş imkânı
Adalardaki kritik kamu hizmetlerinin aksamaması adına sağlık ve eğitim personeline yönelik teşvikler genişletildi. Patmos, Paros ve Sifnos başta olmak üzere 30'a yakın adada görevlendirilen doktorlara aylık 2 bin 100 euroya kadar varan ek tazminat ödeniyor. Bazı ada belediyeleri sağlık görevlilerine ücretsiz konut sağlarken; elektrik, su giderlerini üstleniyor ve aylık ulaşım biletlerini sübvanse ediyor.
Eğitim alanında ise adalara atanan sözleşmeli ve kadrolu öğretmenlere feribot biletlerinde yüzde 50 indirim uygulanırken, konaklama ve yemek desteği de yerel idarelerce finanse ediliyor. Paket ayrıca nüfusu 20 binin altındaki adalarda KDV oranlarının düşürülmesini de kapsayarak bölgedeki hayat pahalılığını hafifletmeyi hedefliyor.
