İran’da 28 Aralık’ta başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar sürüyor. İranlı yetkililerin 8 Ocak itibarıyla internet ve telekomünikasyon hizmetlerine erişimi kısıtlamasına, Af Örgütü’nden tepki geldi.
Uluslararası Af Örgütü Güvenlik Birimi Araştırmacısı Rebecca White, yaptığı açıklamada, İran yönetiminin internet kesintilerini ağır insan hakları ihlallerini gizlemek için kasıtlı biçimde kullandığını savundu.
White, İran’da 2022’deki “Kadın, Yaşam, Özgürlük” protesto dalgasından bu yana yaşanan en büyük protestoların bastırılmaya çalışıldığını vurgulayarak, “Genel internet kesintisi yalnızca ihlalleri gizlemekle kalmıyor, aynı zamanda başlı başına ciddi bir insan hakları ihlalidir” dedi.
“Dijital karanlık cezasızlığı kalıcı hale getiriyor”
İnternet kesintilerinin muhalefeti susturmak ve gerçeği gizlemek için sistematik biçimde kullanıldığını kaydeden White, bu uygulamanın güvenlik güçlerinin hukuk dışı öldürmeler dahil olmak üzere işlediği ihlallerin belgelenmesini engellediğini ve cezasızlığı kalıcı hale getirdiğini söyledi.
Af Örgütü, İran’ın geçmişte de benzer yöntemlere başvurduğunu hatırlattı. Kasım 2019’daki protestolarda yüzlerce kişinin öldürüldüğü sırada neredeyse tam bir iletişim karartması uygulandığına işaret edilerek, 2022’deki “Kadın, Yaşam, Özgürlük” protestoları sırasında da benzer bir tablo yaşandığı belirtildi.
“İnternet kesintileri yasadışı”
White, protesto hakkının dijital alanları da kapsadığını vurgulayarak, “Genel veya topyekûn internet kesintileri uluslararası insan hakları hukukuna göre kendiliğinden orantısızdır ve olağanüstü durumlarda dahi uygulanmamalıdır” dedi.White, İran yönetimine derhal internet erişimini yeniden sağlaması çağrısında bulundu.
Af Örgütü, can kayıplarına ilişkin endişelerin arttığına işaret ederek, internet kesintilerinin sürmesi halinde daha fazla ölüm yaşanabileceği uyarısında bulundu ve uluslararası toplumu derhal diplomatik girişimlerde bulunmaya çağırdı.
