Milli savunma sanayisinin vizyon projelerinden biri olan milli muharip uçak KAAN'ın seri üretimi ve geliştirme aşamaları için hayati önem taşıyan F110 motorlarının satışında hukuki süreç hız kazandı. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 24 Haziran 2026'da Kongre'ye sunduğu resmi bildirimle başlayan süreç, NATO müttefiki ülkelere uygulanan 15 günlük inceleme süresinin dolmasıyla yeni bir evreye geçti. Kongre'nin bu süre zarfında satışı durdurmaya yönelik bir karar almaması, tedarik zincirinin önündeki en büyük siyasi engeli kaldırmış oldu.
Engelleme çabaları sonuçsuz kaldı
Süreç devam ederken, Kongre içinde Türkiye'ye yönelik savunma sanayisi ihracatlarına mesafeli duran bazı üyeler engelleme girişiminde bulundu. Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus öncülüğünde, 9 Kongre üyesinin imzasıyla Temsilciler Meclisi ve Senato'ya ortak bir karar tasarısı sunuldu. Söz konusu tasarıda, ABD yönetiminin Türkiye'ye planladığı belirli savunma malzemesi ve hizmetlerinin satışının bloke edilmesi talep edildi. Ancak sunulan bu ortak karar tasarısı, yasal inceleme süresi içerisinde ne Temsilciler Meclisi ne de Senato gündemine alınabildi. Her iki meclisin genel kurulunda da ele alınmayan tasarı, takvimin dolmasıyla birlikte kadük kaldı.
İtiraz eden tanıdık isimler ve diaspora etkisi
Tedarik sürecini durdurmak için imza veren isimler arasında, daha önce Türkiye'ye F-16 satış süreci dahil olmak üzere pek çok savunma sanayisi ihracatına karşı çıkan tanıdık isimler yer aldı. Temsilciler Meclisi üyeleri Brad Sherman, Chris Pappas ve Jim McGovern gibi isimlerin yanı sıra Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer gibi vekiller de tasarıya destek verdi. Bu isimlerin ortak özelliği, özellikle Ermeni, Yunan ve İsrail diasporalarının son derece etkili olduğu seçmen bölgelerini temsil etmeleri ve Kongre bünyesinde Türkiye aleyhtarı lobilerin savunuculuğunu üstlenmeleri olarak dikkat çekiyor.
ABD'nin askeri satış mekanizması nasıl işliyor?
ABD yasalarına göre, yabancı ülkelere yönelik büyük çaplı askeri satışlar Dışişleri Bakanlığı'nın resmi bildiriminin ardından meclis onay mekanizmasına tabi tutuluyor. NATO müttefiki ülkeler söz konusu olduğunda Kongre'nin bu satışları incelemek ve itiraz etmek için sadece 15 günlük bir süresi bulunuyor. Kongre üyelerinin sunduğu bir tasarının satışı fiilen durdurabilmesi için her iki meclisten de geçmesi ve ardından Başkan Donald Trump tarafından onaylanması gerekiyor. Başkanın olası bir veto kararını aşmak için ise Kongre'nin Temsilciler Meclisi'nde en az 290, Senato'da ise 67 oy gibi üçte iki çoğunluğa ulaşması şart koşuluyor. KAAN motorları için sunulan tasarı gündeme dahi alınmadığından, bu çetrefilli yasama süreçlerine gerek kalmadan süreç onaylanmış oldu.
Teknik ve ticari müzakereler başlıyor
Kongre onay sürecinin sorunsuz tamamlanmasıyla birlikte, F110-GE-129E/F motorlarının Türkiye'ye tedariki önündeki bürokratik aşama geçildi. Söz konusu satış paketi; motorların KAAN savaş uçağına entegrasyonu, montaj faaliyetleri, dış modifikasyonlar, sertifikasyon süreçleri, test uçuşları ile bunlara ilişkin teknik veri paylaşımı ve savunma hizmetlerini kapsıyor. Bundan sonraki süreçte, ABD yönetimi, ilgili resmi kurumlar, üretici firma General Electric (GE) ve Türk savunma sanayisi yetkilileri arasında teslimat takvimi ile üretim planlamasına yönelik doğrudan teknik ve ticari müzakerelerin yürütülmesi bekleniyor.
