İsrail hükümeti, ABD ile İran arasında diplomatik kanalların yeniden hareketlenmesini yakından takip ediyor. The Jerusalem Post gazetesine konuşan İsrailli yetkililer, iki ülke arasındaki görüş ayrılıklarının hala çok keskin olduğunu kabul etmekle birlikte, Başkan Donald Trump’ın her an beklenmedik bir "geçici ateşkes" hamlesi yapabileceği riskine dikkat çekiyor. İsrail tarafında, Washington’dan henüz bu yönde resmi bir sinyal gelmemiş olsa da Trump’ın müzakere masasında elini güçlendirmek için operasyonları durdurabileceği korkusu hakim.
İslamabad’da diplomasi trafiği
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, ABD yönetimi 28-29 Mar’ta Pakistan’ın başkenti İslamabad’da İranlı yetkililerle bir araya gelmek için yoğun bir hazırlık içerisinde. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in arabuluculuk rolünü üstlendiği bu süreçte (24 Mart tarihli raporlara göre), görüşmelerin Başkan Yardımcısı JD Vance veya üst düzey Beyaz Saray danışmanları düzeyinde gerçekleşebileceği belirtiliyor.
ABD'nin 15 maddelik planı ve Tahran'ın yanıtı
Washington’un Tahran’a ilettiği 15 maddelik çözüm paketi; nükleer programın durdurulması, uranyum stoklarının teslimi, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin garanti altına alınması ve İran’ın bölgesel vekil güçlerine desteği kesmesi gibi ağır şartlar içeriyor. İran medyası bu planı "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, İran’ın da buna karşılık kendi 5 maddelik teklifini sunduğu ifade ediliyor. Özellikle yaptırımların kaldırılması ve saldırıların durdurulması Tahran’ın öncelikli şartları arasında yer alıyor.
Masada barış, sahada askeri yığınak
Diplomatik temaslar sürerken, ABD ordusu Orta Doğu’daki askeri varlığını son yılların en yüksek seviyesine çıkardı. Pentagon, dün (25 Mart) yaptığı açıklamada 82. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı birliklerin ve deniz piyadelerinin bölgeye sevk edildiğini teyit etti. CENTCOM verilerine göre bölgedeki ABD askeri sayısı 50 binin üzerine çıkmış durumda. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, müzakerelerin devam ettiğini ancak Trump’ın "tüm seçenekleri masada tuttuğunu" vurgulayarak "Operation Epic Fury" (Destansı Öfke Operasyonu) kapsamındaki askeri baskının süreceği mesajını verdi.
Savaşın ağır bilançosu
28 Şubat’ta başlayan askeri operasyonlar, bölgede büyük bir yıkıma yol açtı. İran'ın iç kesimlerine ve stratejik tesislerine yönelik düzenlenen saldırılarda, eski lider Ali Hamaney dahil olmak üzere çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildiriliyor. Çatışmalarda şimdiye kadar İran, Lübnan ve İsrail genelinde toplam can kaybının 2 bini aştığı (Britannica, 23 Mart verisi) tahmin ediliyor.
