Slovakya Başbakanı Robert Fico, Ukrayna’daki çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşebileceği yönündeki endişelerini dile getirerek, Slovak askerlerinin ülke sınırları dışında bir askeri çatışmaya dahil edilmesine karşı olduğunu açıkladı.
Fico, Presov kentindeki bir üniversite hastanesinde tıp öğrencileriyle gerçekleştirdiği buluşmada, NATO’nun 5. maddesi kapsamında Slovakya’nın askeri bir çatışmanın parçası olmasını istemediğini söyledi.
Fico açıklamasında, “Slovakya’nın herhangi bir 5. madde nedeniyle askeri bir çatışmanın parçası olmasını istemiyorum” ifadelerini kullandı. Slovakya Başbakanı ayrıca “Savaştan korkuyorum” diyerek endişesini dile getirdi ve ülkesini çatışmaların dışında tutmak için çaba göstereceğini belirtti.
Petr Pavel’den Fico’ya tepki
Fico’nun açıklamalarına Çekya Cumhurbaşkanı ve eski NATO Askeri Komitesi Başkanı Petr Pavel tepki gösterdi. Pavel, NATO üyeliğinin yalnızca ittifakın güvenlik imkanlarından yararlanmak anlamına gelmediğini belirterek, saldırıya uğrayan bir müttefike destek verilmesinin ittifak dayanışmasının temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
Fico ise Pavel’in açıklamalarına karşılık verdi. Slovak lider, eski bir general olan Pavel’in savaşmak istemesini doğal karşıladığını ima ederken, kendisinin barıştan yana bir tutum sergilediğini savundu.
Slovakya’da da Fico’nun açıklamaları tartışıldı
Fico’nun sözleri Slovakya’da da tartışmalara neden oldu. Eski Dışişleri Bakanı ve GLOBSEC uzmanı Miroslav Wlachovský, Başbakan’ın korkularını dile getirmek yerine ülkeyi olası tehditlere karşı nasıl hazırladığını anlatması gerektiğini belirterek, Slovakya’nın güvenilirliğinin zarar gördüğünü ifade etti.
NATO’nun 5. maddesi ne anlama geliyor?
NATO’nun kurucu antlaşmasında yer alan 5. madde, kolektif savunma ilkesini düzenliyor. Buna göre bir NATO üyesine yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yapılmış kabul ediliyor.
Ancak 5. madde, her müttefikin saldırıya uğrayan ülkeye doğrudan muharip birlik göndermesini zorunlu kılmıyor. Ülkeler, gerekli gördükleri eylemleri gerçekleştirerek saldırıya uğrayan müttefike destek sağlayabiliyor. Bu destek askeri birliklerin yanı sıra lojistik ve teçhizat gibi farklı unsurları da kapsayabiliyor.
NATO tarihinde 5. madde 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından işletildi. Bu mekanizma, ittifakın kolektif savunma ve caydırıcılık anlayışının temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Slovakya’da NATO birlikleri bulunuyor
Slovakya topraklarında NATO’nun çok uluslu caydırıcı askeri birlikleri görev yapıyor. İttifak liderleri ise Temmuz 2026’daki Ankara Zirvesi kapsamında NATO’nun 5. maddesinde yer alan kolektif savunma ilkesine bağlılıklarını yeniden teyit etmişti.
