Ermenistan'ın son dönemde Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini derinleştirme yönünde attığı adımlar, geleneksel müttefiki Rusya'nın sert tepkisiyle karşılaştı. Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Erivan yönetiminin Batı ile yakınlaşma stratejisinin mercek altına alındığı ve durum değerlendirmesi yapmak üzere Rusya'nın Erivan Büyükelçisi Sergey Kopyrkin'in Moskova'ya çağrıldığı belirtildi. Açıklamada, Ermenistan hükümetinin attığı bu adımların Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) çatısı altındaki köklü müttefiklik ve iş birliği ruhuna doğrudan zarar verdiği vurgulandı.
Avrasya Ekonomik Birliğinden üyelik yaptırımı sinyali
İki ülke arasındaki gerilim sadece diplomatik temsil düzeyinde kalmadı, ekonomik boyuta da sıçradı. Eski Sovyet cumhuriyetlerini bir araya getiren ve Rusya'nın öncülük ettiği Avrasya Ekonomik Birliği, Ermenistan'ın resmi AB üyeliği başvurusu yapması üzerine sert bir duruş sergiledi. Birlikten yapılan açıklamada, Erivan'ın bu hamlesi nedeniyle Ermenistan'ın örgüte olan üyeliğinin askıya alınmasının değerlendirileceği bildirildi. Örgüt yönetimi ayrıca, böyle stratejik bir kararın alınması öncesinde Erivan'a, AB üyeliği konusunda halkın iradesini belirleyecek bir referandum düzenleme çağrısında bulundu.
Dağlık Karabağ kırılması ve Batı'ya yönelim
Yaklaşık 3 milyon nüfusa sahip olan Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkilerin kopma noktasına gelmesinin temelinde derin bir güvenlik hayal kırıklığı yatıyor. Erivan yönetimi, 2023 yılında Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesini tamamen kontrolü altına aldığı askeri operasyonlar sırasında, resmi müttefiki olan Rusya'nın ve bölgedeki Rus barış gücünün kendisini korumadığını savunuyor. Yaşanan bu kırılmanın ardından, Moskova'ya olan göbekten ekonomik bağımlılığına rağmen Başbakan Nikol Paşinyan liderliğindeki Ermenistan, güvenlik ve diplomasi alanlarında Batılı aktörlerle bağlarını hızla derinleştirmeye başladı.
Kritik parlamento seçimleri kapıda
Diplomatik kriz, Ermenistan iç siyasetinin de oldukça hareketli olduğu bir döneme denk geliyor. Ülkede 7 Haziran'da yapılması planlanan parlamento seçimleri öncesinde gerçekleştirilen son kamuoyu anketleri, mevcut Başbakan Nikol Paşinyan'ın liderliğindeki iktidar partisinin, Moskova çizgisine yakınlığıyla bilinen Rusya yanlısı muhalefet blokunun önünde olduğunu gösteriyor. Yaklaşan seçimler ve Moskova'nın son yaptırım tehditleri, Erivan'ın jeopolitik yöneliminin geleceğini belirlemede kritik bir dönemeç olarak kabul ediliyor.
