Polonya ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, tarihi defterlerin yeniden açılmasıyla birlikte son yılların en ciddi diplomatik krizlerinden birine sahne oluyor. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e 2023 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından verilen ülkenin en yüksek nişanı "Beyaz Kartal"ın geri alındığını duyurdu. Varşova yönetiminin bu sert kararının arkasında, Kiev'in İkinci Dünya Savaşı dönemindeki milliyetçi ve tartışmalı oluşumları askeri semboller üzerinden yeniden yüceltmesi yer alıyor.
Krizin odağında UPA mirası var
Cumhurbaşkanı Nawrocki, sosyal medya hesapları üzerinden yayımladığı görüntülü mesajda, Ukrayna ordusuna bağlı bir askeri birliğe UPA’ya atıfta bulunan bir isim verilmesine ve bu kararın Zelenskiy tarafından onaylanmasına sert tepki gösterdi. Ukrayna İsyan Ordusu'nun (UPA), Polonya toplumunun hafızasında İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya vatandaşlarına karşı işlenen sistemli katliamların sorumlusu olarak yer aldığını hatırlatan Nawrocki; Polonya Parlamentosunun 2016'da bu suçları "soykırım" olarak tanıdığını, 2025 yılında yürürlüğe giren özel yasayla da bu kararın hukuken teyit edildiğini vurguladı. En az 100 bin Polonya vatandaşının UPA unsurları tarafından katledildiğini belirten Nawrocki, kurbanların çok büyük bir kısmının kadınlar, çocuklar ve yaşlılardan oluşan savunmasız siviller olduğunu dile getirdi.
"Anlaşılmaz ve derin bir hayal kırıklığı"
Söz konusu askeri isimlendirme konusundaki hassasiyetlerini ve rahatsızlıklarını Kiev yönetimine defalarca ilettiklerini ancak Ukrayna tarafının tutumunda bir değişiklik olmadığını belirten Nawrocki, yaşanan bu durumu "anlaşılmaz ve derin bir hayal kırıklığı" olarak nitelendirdi. Polonya’nın geçmişin ağır tarihi yüküne rağmen Ukrayna ile ilişkileri her alanda geliştirmek için büyük çaba sarf ettiğini söyleyen Cumhurbaşkanı, Ukrayna makamlarının UPA mirasına sahip çıkan bu adımının, iki ülke arasında yıllar içinde inşa edilen karşılıklı güvene ve uzlaşı temellerine ciddi şekilde zarar verdiğini ifade etti.
"Karar Ukrayna halkını hedef almıyor"
Aldığı bu radikal kararın doğrudan Ukrayna halkına karşı bir duruş sergilemediğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Nawrocki, Rusya'nın Polonya ve tüm Avrupa'nın güvenliği açısından en büyük tehdit unsuru olmaya devam ettiğini kabul etti. Polonya'nın, Rus işgaline karşı Ukrayna'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeyi kararlılıkla sürdüreceğini kaydeden Nawrocki, buna karşın Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonu sürecinde kendi tarihinin karanlık sayfalarıyla dürüstçe yüzleşmesi gerektiğinin altını çizdi. Avrupa Birliği'nin totaliter rejimlerin ve şiddet kültürünün reddi üzerine inşa edildiğini hatırlatan Nawrocki, "Bu ilkeleri anlamayanlar için Avrupa Birliği'nde yer olamaz ve Polonya buna kesinlikle izin vermeyecektir" uyarısında bulundu.
