New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, New York Times gazetesinin "The Interview" adlı podcast programına verdiği özel mülakatta, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eylül ayında düzenlenecek olan BM Genel Kurulu toplantıları için kente gelmesi halinde gözaltına alınma ihtimalini değerlendirdi. Seçim kampanyası döneminde Netanyahu'yu tutuklama sözü veren demokratik sosyalist Belediye Başkanı Mamdani, konunun şu an New York Şehri Hukuk Departmanı tarafından aktif olarak incelendiğini doğruladı. Mamdani, "Netanyahu'nun yerinin Lahey olduğunu düşünüyorum. O, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından suçlanmış bir savaş suçlusudur. Bu, onun eylemlerinin sonuçları nedeniyle pek çok insanın paylaştığı bir görüştür" şeklinde konuştu.
"Kendi yasalarımızı yazmayacağız"
Netanyahu'nun New York Emniyet Müdürlüğü (NYPD) tarafından gözaltına alınması yönünde bir talimat verip vermeyeceği sorusuna yanıt veren Mamdani, yerel yönetimin yetki sınırlarına işaret etti. Belediye Başkanı, "New York şehir yasalarının bize tanıdığı yetkiler çerçevesinde hareket edeceğiz, ancak bu amaçla kendi yasalarımızı yazmayacağız. Hukuk ekibimizle yasaların neye izin verip neye vermediği konusundaki görüşmelerimiz sürüyor" dedi. Federal düzeyde bazı siyasi aktörlerin hukukun dışına çıkma eğilimlerine şahit olduklarını belirten Mamdani, New York yönetimi olarak tamamen yasal sınırlar içinde kalacaklarının altını çizdi.
İsrail cephesinden çok sert tepkiler
Mamdani’nin bu açıklamaları, İsrail yönetiminde ve diplomatik çevrelerde büyük bir tepkiyle karşılandı. İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Mamdani'nin sözlerinin hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini belirterek, "Netanyahu New York'a gelecek, BM Genel Kurulu'nda gururla konuşacak ve İsrail'in kendini savunma hakkını dünyaya haykıracak. Eğer bu şehirde biri tutuklanacaksa, o da New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'dir" ifadelerini kullandı. Başbakan Netanyahu ise ABD'de yayın yapan 77 WABC radyosuna verdiği demeçte Mamdani'yi sert sözlerle hedef alarak, New York Belediye Başkanı'nı Hamas'ı desteklemekle ve gizlice Amerika'dan nefret etmekle suçladı.
Federal hukuk ve UCM arasındaki yetki karmaşası
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), 21 Kasım 2024'te Gazze'de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında yakalama kararı çıkarmıştı. Ancak ABD federal yasaları, yerel yönetimlerin UCM ile iş birliği yapmasını sınırlandırıyor ve Washington yönetimi mahkemenin yetki alanını resmen tanımıyor. Bu durum, Belediye Başkanı Mamdani'nin NYPD'ye vereceği olası bir tutuklama talimatının federal yasalarla çelişerek büyük bir anayasal krize yol açabileceğini gösteriyor. Ayrıca Washington'daki mevcut Trump yönetiminin de UCM yetkililerine yönelik yaptırım kararları aldığı biliniyor.
