Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), spor dünyasında uzun süredir tartışılan kadın kategorisindeki katılım şartlarına dair nihai kararını açıkladı. Los Angeles’ta düzenlenecek 2028 Olimpiyat Oyunları itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemeye göre, kadınlar kategorisinde yarışabilmek için biyolojik kadın olma şartı aranacak. Karar, özellikle Paris 2024 Olimpiyatları’nda yaşanan ve dünya basınında geniş yankı bulan biyolojik cinsiyet tartışmalarının ardından geldi.
Yeni Denetim Mekanizması: SRY Geni Testi
Yeni sistemde sporcuların uygunluk durumu, modern genetik test yöntemleriyle belirlenecek. Bu kapsamda, Y kromozomunda bulunan ve erkek cinsiyet gelişiminde kilit rol oynayan SRY geninin tespiti için sporculardan kan örneği ve yanaktan sürüntü alınacak. Her iki cinsiyetin özelliklerini taşıyan (interseks) sporcular için ise farklı bir prosedür işletilecek; bu sporcuların, vücutlarındaki testosteron seviyesinin performans artırıcı bir avantaj sağlamadığını bilimsel verilerle kanıtlaması gerekecek.
J.K. Rowling’den Karara Tam Destek
Harry Potter serisinin dünyaca ünlü yazarı J.K. Rowling, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada IOC’nin bu adımını memnuniyetle karşıladığını belirtti. Kararı "kadın ve kız çocuklarının yarıştığı sporlarda adaletin yeniden tesisi" olarak yorumlayan Rowling, biyolojik cinsiyet temelli ayrımın sporun doğası gereği zorunlu olduğunu savundu.
Iman Halif Tartışması Yeniden Gündemde
Rowling, yaptığı açıklamada Paris 2024 Olimpiyatları'nda kadınlar boks kategorisinde altın madalya kazanan ancak biyolojik cinsiyeti tartışma konusu olan Cezayirli boksör İman Halif’e de değindi. Paris’teki olayları "skandal" olarak niteleyen yazar, kadınların fiziksel güvenliğinin tehlikeye atıldığını öne sürdü. Ayrıca, kendisine yönelik siber zorbalık davası açacağını duyuran Halif’e seslenerek, "Hâlâ dava açmasını bekliyorum" ifadelerini kullandı.
2028 Yolunda Spor Dünyası İkiye Bölündü
IOC'nin bu hamlesi, sporcu hakları savunucuları ve biyolojik adalet savunucuları arasında yeni bir tartışma başlattı. Komite, alınan kararın sporun bütünlüğünü korumak ve adil bir yarışma ortamı sağlamak amacıyla bilimsel veriler ışığında alındığını vurguluyor. 2028 yılına kadar tüm federasyonların katılım protokollerini bu yeni genetik kriterlere göre güncellemesi bekleniyor.
