İran'da 28 Aralık 2025 tarihinde ekonomik darboğaz ve yerel para biriminin değer kaybıyla başlayan toplumsal olaylar, kısa sürede kontrol edilemez bir boyuta ulaştı. Tahran Büyük Çarşı esnafının fitilini ateşlediği protestolar 16. gününe girerken, ülkeden gelen ölüm ve gözaltı haberleri durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Can kaybı 600 sınırını aşarak 646'ya yükseldi
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından paylaşılan son verilere göre, 31 eyalete yayılan gösterilerde bilanço ağırlaşıyor. Raporda; 505 eylemci, 133 emniyet mensubu ve 1 savcı dahil olmak üzere toplamda 646 kişinin yaşamını yitirdiği belirtildi. Hayatını kaybedenler arasında 18 yaşından küçük 9 çocuğun bulunması uluslararası kamuoyunda büyük tepki topladı.
On binlerce gözaltı ve internet sansürü
Gösterilerin bastırılması amacıyla yapılan müdahalelerde bugüne kadar 10 bin 721 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Şiddet olaylarının tırmanması üzerine İran makamları, 9 Ocak itibarıyla ülke genelinde internet kesintisine giderek bilgi akışını kısıtladı. Yaralanmaların büyük bir kısmının plastik mermi ve ağır müdahaleler sonucu gerçekleştiği ifade ediliyor.
ABD'den "Derhal terk edin" talimatı
Bölgedeki güvenlik risklerinin artması üzerine ABD Dışişleri Bakanlığı, İran'daki vatandaşları için en yüksek seviyeden uyarı yayınladı. Yapılan açıklamada, ABD vatandaşlarının Washington’dan yardım beklemeksizin kendi imkanlarıyla İran'ı derhal terk etmeleri istendi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise Başkan Donald Trump'ın diplomasiyi önemsediğini ancak askeri seçeneklerin her zaman masada olduğunu vurguladı.
