Fransa Ulusal Meclisi, sömürgecilik tarihinin en karanlık sayfalarından birini kapatmak adına tarihi bir adıma imza attı. İngiliz The Guardian gazetesinde yer alan habere göre meclis, dün (28 Mayıs 2026) gerçekleştirilen oylamada nadir rastlanan bir uzlaşı örneği sergiledi. Kral XIV. Louis tarafından 1685 yılında imzalanan ve Fransa’nın kolonilerindeki köleleştirilmiş insanlara yönelik muameleleri düzenleyen "Code Noir" (Kara Kanun), 0 muhalif oya karşı 254 kabul oyuyla tamamen yürürlükten kaldırıldı. Söz konusu yasa; insanların yasal olarak mülk sayılmasına, ağır işlerde çalıştırılmasına, şiddet görmesine, satılmasına ve hatta öldürülmesine hukuki zemin hazırlıyordu.
Tazminat tartışmalarının önü açılıyor
Fransa’da köleliğin resmi olarak 1848 yılında yasaklanmasına rağmen, bu uygulamayı detaylandıran ana hukuki metnin bugüne kadar sembolik de olsa mevzuatta yer alması büyük bir tezat oluşturuyordu. Alınan bu son iptal kararı, Paris yönetiminin geçmişteki kölelik düzeninde üstlendiği rolü resmen kabul etmesi açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu adımın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un geçen hafta gündeme getirdiği sömürgecilik dönemi tazminatlarına yönelik tartışmaları daha da somut bir zemine taşıyabileceğini belirtiyor.
Macron'dan iki asırlık sessizliğe eleştiri
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yasanın iptal sürecine ilişkin yaptığı açıklamada sert özeştirilerde bulundu. Code Noir’ın 1848’deki yasaklamanın ardından hukuki mekanizmalar içinde asla barındırılmaması gerektiğinin altını çizen Macron, "Bu kanun karşısında neredeyse iki yüzyıldır sürdürdüğümüz sessizlik, hatta kayıtsızlık, artık bir ihmal olmaktan çıkıp bir tür hakarete dönüştü" ifadelerini kullandı. Macron, sömürge döneminden etkilenen toplumlara yönelik tazminat meselesinin "reddedilmemesi gereken" bir konu olduğunu vurgularken, ülkenin bu süreçte altı doldurulamayacak boş vaatlerde bulunmaktan da kaçınması gerektiğine dikkat çekti.
