Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, bölgedeki askeri hareketliliğin ardından tarihin en büyük lojistik tıkanıklıklarından birini yaşıyor. Hafta sonu ABD ve İsrail'in İran’a yönelik gerçekleştirdiği hava operasyonları sonrası, stratejik geçiş noktası olan Boğaz’da ticari trafik neredeyse tamamen durdu. Veri analitik şirketi Kpler’in güncel raporuna göre, normal şartlarda günlük ortalama 20 milyon varil seviyesinde olan sevkiyat, 1 Mart itibarıyla 2,8 milyon varile kadar gerileyerek yüzde 86’lık rekor bir düşüş kaydetti.
700'den fazla gemi açık denizde bekletiliyor
Bugün itibarıyla, İran menşeli olmayan toplam 706 tanker, Basra Körfezi ve Umman Denizi girişlerinde güvenli bölge arayışıyla bekleyişini sürdürüyor. Bu gemilerin 334’ünün ham petrol, geri kalanının ise temiz ve kirli petrol ürünleri taşıdığı bildirildi. Gemi operatörleri ve uluslararası nakliye devleri, artan çatışma riski ve sigorta şirketlerinin bölgeyi "yüksek riskli" ilan etmesi nedeniyle geçişleri askıya aldığını duyurdu. Özellikle dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Maersk, bir sonraki duyuruya kadar Hürmüz Boğazı ve Süveyş Kanalı rotalarını kullanmayacağını resmen açıkladı.
Üreticiler için 25 günlük kritik eşik
Bölgedeki enerji arzının kesilmesiyle birlikte JPMorgan tarafından yayımlanan analiz, krizin boyutlarını gözler önüne serdi. Boğaz’ın tamamen kapanması senaryosunda, bölgedeki yedi büyük üreticinin (Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Katar, Umman, Irak ve İran) mevcut depolama kapasiteleriyle üretimi en fazla 25 gün sürdürebileceği öngörülüyor. Kara üzerindeki yaklaşık 343 milyon varillik depolama alanının dolması durumunda, sevkiyat yapılamadığı için petrol üretiminin zorunlu olarak durdurulması riski bulunuyor.
Küresel piyasalarda fiyat depremi
Arz güvenliğine dair endişeler, enerji fiyatlarını hızla yukarı çekti. Brent petrol fiyatları, haftanın ilk işlem gününde kısa süreliğine 82 dolar seviyesini görerek son 14 ayın zirvesine ulaştı. Benzer şekilde, Avrupa'da doğal gaz fiyatları bir günde yüzde 22'den fazla artış göstererek son 2,5 yılın rekorunu kırdı. Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın devam etmesi durumunda küresel enflasyonun yeniden tetiklenebileceği ve enerji krizinin özellikle Asya ve Avrupa ekonomilerinde derin sarsıntılara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
