Suriye’de on yıllardır süren Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te sona ermesiyle birlikte, dünya genelindeki Suriyeli sığınmacılar için yeni bir dönem başladı. Birleşmiş Milletler (BM) verileri, savaşın ve siyasi istikrarsızlığın sona ermesinin ardından yaklaşık 1 milyon 630 bin Suriyelinin topraklarına geri döndüğünü gösteriyor. Bu süreçte en yoğun dönüş trafiği, en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan komşu ülkeler Türkiye, Lübnan ve Ürdün’de kaydedildi.
Türkiye’den dönüşler 640 bine ulaştı
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) tarafından yayımlanan 30 Nisan 2026 tarihli rapor, Türkiye’deki Suriyeli nüfusundaki belirgin azalmayı rakamlarla tescilledi. Rapora göre, rejim değişikliğinden bu yana Türkiye’den yaklaşık 640 bin kişi Suriye’ye dönüş yaptı. Aynı dönemde Lübnan’dan 630 bin, Ürdün’den ise 285 bin kişi ülkesine geri gitti.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Şubat ayında yaptığı açıklamada Türkiye'deki son durumu, "1 milyon 366 bin 215 Suriyeli kardeşimiz, gönüllü, güvenli ve onurlu şekilde ülkelerine dönüş yapmıştır" sözleriyle özetlemişti. Güncel veriler, Türkiye'de geçici koruma altındaki Suriyeli sayısının 2021 yılındaki zirve noktasına kıyasla yaklaşık %38,5 oranında azaldığını ortaya koyuyor.
Almanya’da yüzde 80 geri dönüş hedefi
Avrupa cephesinde ise geri dönüş tartışmaları siyasetin ana gündem maddesi haline geldi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile Berlin’de yaptığı görüşmenin ardından, ülkedeki Suriyelilerin %80’inin önümüzdeki üç yıl içinde dönmesi gerektiğini açıklaması geniş yankı uyandırdı (Nisan 2026).
Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), Suriye’deki şartların kalıcı olarak değiştiği kanaatiyle, özellikle suça karışan veya izinsiz şekilde Suriye’ye gidip gelenlerin sığınma statülerini iptal etmeye başladı. Şu an için gönüllü dönüş yapanlara kişi başı bin euro mali destek sağlayan Alman hükümeti, bu teşvikleri artırmayı ve süreci hızlandırmayı planlıyor.
Suriye’nin yeniden inşası ve gelecek projeksiyonu
BM yetkilileri, 2026 yılı sonuna kadar bir milyona yakın Suriyelinin daha ülkesine dönebileceğini öngörüyor. Ancak bu büyük dönüş dalgasının sürdürülebilir olması için Suriye’nin altyapısının onarılması kritik önem taşıyor. Bu kapsamda Almanya, Suriye’nin yeniden imarı için 200 milyon euro yardım yapmayı taahhüt ederken; uluslararası toplum, sığınmacıların sosyal ve ekonomik hayata entegrasyonu için destek çalışmalarını sürdürüyor.
