İki müttefik ülke arasında günlerdir devam eden yoğun temasların uzlaşma sağlanamadan sona ermesiyle birlikte, ABD'nin Kanada'dan ithal edilen yaklaşık 20 milyar dolarlık ürünü kapsayan yüzde 50 oranındaki ek gümrük vergisi resmi olarak yürürlüğe girdi. Hokey sopalarından mobilyaya, giyimden balıkçılık ekipmanlarına kadar yüzlerce kalemi içeren yeni tarife paketi, Kanada'nın ABD'ye gerçekleştirdiği yıllık toplam ihracatın yaklaşık yüzde 5'ini doğrudan etkiliyor.
Müzakereler askıya alındı, Kanada heyeti geri çağrıldı
Tarifelerin gece yarısından sonra yürürlüğe girmesinin ardından Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile yürütülen ticari görüşmeleri durdurduğunu ve Washington'da bulunan müzakere heyetine Ottawa'ya dönme talimatı verdiğini açıkladı.
ABD'nin taslak metinde son dakikada yaptığı değişikliklerin adil ve ekonomik olmadığını vurgulayan Carney, bu tutumun herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini zedelediğini belirtti. Kanada Başbakanı, yerli üreticileri ve istihdamı korumak adına ABD'nin kararına "dolarına dolar" (bire bir) karşılık verileceğini ve hükümetin önümüzdeki günlerde ek destek paketleri açıklayacağını duyurdu.
Washington Kanada'yı suçladı: Yeni görüşme planı yok
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise basına yaptığı açıklamada, Ottawa yönetiminin hafta başında varılan temel çerçeve doğrultusunda anlaşmayı sonuçlandırmayı reddettiğini savundu. Greer, ABD tarafının sunduğu teklifin Kanada'ya Amerikan pazarına erişimde önemli avantajlar sağladığını ve çelik ile alüminyum gibi kritik sektörlerde tarife indirimlerini içerdiğini belirterek, Kanada'nın yeni talepler öne sürerek dengeyi bozduğunu öne sürdü.
Beyaz Saray yetkilileri, yüzde 50'lik yeni tarifeler uygulanırken iki ülke arasında şu aşamada planlanmış herhangi bir resmi temas bulunmadığını bildirdi.
USMCA süreci ve ekonomik riskler
Masadaki taslak uzlaşmada, ABD'nin Kanada çelik ve alüminyumuna uyguladığı tarifeleri yüzde 25'e, otomotiv ürünlerindeki vergileri ise yüzde 15'e indirmesi; buna karşılık Kanada'nın Amerikan alkollü içeceklerine eyalet düzeyinde getirilen kısıtlamaları kaldırması öngörülüyordu.
1930 tarihli Tarife Yasası dayanak gösterilerek devreye sokulan yeni vergilerin; ham petrol, potas ve kritik mineralleri kapsamaması nedeniyle makroekonomik düzeydeki ilk etkisinin sınırlı kalması bekleniyor. Ancak taraflar arasındaki bu restleşmenin, ABD-Meksika-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması'nın (USMCA) yenilenmesine yönelik kapsamlı müzakereleri daha karmaşık ve kırılgan bir zemine taşıdığı değerlendiriliyor.
