Münir Özkul

Münir Özkul

Münir Özkul (d. 15 Ağustos 1925, İstanbul - ö. 5 Ocak 2018, İstanbul), Türk meddâh, tiyatro ve sinema oyuncusudur.

Hayatı
Münir Özkul, İstanbul Erkek Lisesi mezunudur. Sanat hayatına henüz lise öğrencisiyken 1939 yılında Bakırköy Halkevi'nde tiyatro ile başladı. Bir süre İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine ve Edebiyat Fakültesinin sanat tarihi bölümüne devam etti.

1948'de Ses Tiyatrosu'nda sahnelenen "Aşk Köprüsü" oyunuyla profesyonel oldu. Daha sonra Muhsin Ertuğrul'un yönetimindeki Küçük Sahne'ye geçti. Bu dönemde John Steinbeck'ten Fareler ve İnsanlar (1951), John Millington Synge'den Babayiğit, George Axelrod'dan Yaz Bekarı (1954), John Patrick'ten Çayhane (1955) gibi oyunlarda oynadı. Daha sonra İstanbul Şehir Tiyatroları'nda (1958-59), Ankara Devlet Tiyatrosu'nda (1959-60) ve İstanbul Aksaray'daki Bulvar Tiyatrosu'nda arkadaşlarıyla kurduğu kendi topluluğunda (1960-62) çalıştı. 1963-67 arasında çeşitli topluluklarla turnelere çıktı; zaman zaman sahneden uzak kaldığı dönemler oldu. Sahne aldığı özel tiyatrolarda Sadri Alışık, Cahit Irgat, Nevin Akkaya ve Şükran Güngör gibi oyuncularla çalıştı.

1969'da Haldun Taner ile birlikte Bizim Tiyatro'yu kurdu. Aynı yıl Bizim Tiyatro tarafından sahnelenen Taner'in "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" adlı oyununda Tomas Fasulyeciyan tiplemesiyle büyük başarı elde etti.

Özkul 1972'de Sadık Şendil’in araya girmesiyle gazino ve gece kulüplerinde şovmenlik yapmaya başladı. Adile Naşit’le de zaman zaman gazino sahnelerine şovmen olarak çıktı.

1978'de yeniden Şehir Tiyatroları'na döndü. 1983-84'te, daha önce kendi topluluğunda (1961) sahneye konan ve büyük ilgi gören, Jean Anouilh'in "Generalin Aşkı" oyunuyla Dormen Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. 1980'lerin ortalarında Ferhan Şensoy'un Ortaoyuncular topluluğuna katıldı, aralarında "İstanbul'u Satıyorum"un da yer aldığı dört oyunda rol aldıktan sonra sahnelere veda etti.

Özkul 1968'de Altan Karındaş topluluğunda oynanan Sadık Şendil'in Kanlı Nigar oyunundaki rolüyle İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. Gene bu başarısı üzerine İsmail Dümbüllü, Kel Hasan Efendi'den devraldığı 50 yıllık simgesel kavuğu Özkul'a verdi (Özkul bu kavuğu 1989'da Ferhan Şensoy'a devretti.). Daha önce de oynadığı Haldun Taner'in Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1978) oyunundaki rolüyle Avni Dilligil (1978), Ulvi Uraz (1979), İsmet Küntay (1979) ve İsmail Dümbüllü (1980) ödüllerini kazandı.

Özkul 1950'lerden itibaren sinemada da rol almaya başladı. İlk dönem filmlerinden dikkat çekenleri Edi ile Büdü, Balıkçı Güzeli ve Kalbimin Şarkısı'dır. 1965'ten sonra sinemada canlandırdığı karakterlerle övgü topladı.

1970'li yıllarda, kalabalık kadrolu ve genellikle Ertem Eğilmez'in yönettiği filmlerde önemli roller aldı. En bilinen rollerinden biri onunla özdeşleşen, Hababam Sınıfı serisindeki Özel Çamlıca Lisesi'nin tatlı sert müdür yardımcısı "Kel Mahmut" karakteri oldu. Özkul'un kadrosunda yer aldığı bu dönemde çekilen kalabalık kadrolu aile filmlerinden bazıları Mavi Boncuk, Bizim Aile, Aile Şerefi, Gülen Gözler, Neşeli Günler, Gırgıriye ve Görgüsüzler olarak sayılabilir. Bu filmlerin büyük kısmında Adile Naşit'le beraber, Türk sinemasının unutulmaz ikililerinden birini oluşturmuştur. 1980 sonrası ise dönemin akımı olan video için çekilen pek çok filmde rol almıştır.

Kariyeri boyunca 200'den fazla filmde rol alan Özkul, Sev Kardeşim filmindeki oyunuyla 1972 Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Karakter Oyuncu" ödülünü kazandı. "Bizim Aile" filminde canlandırdığı "Yaşar Usta" rolüyle de 1977 Azerbaycan Film Festivali'nde özel ödül kazandı. "Süt Kardeşler" filminde yönetmen yardımcılığı da yapmıştır.

Tarık Buğra'nın romanından televizyona aktarılan ve Naşit Özcan'ın yaşam öyküsünden bir kesiti canlandıran "İbiş'in Rüyası"nda canlandırdığı İbiş karakteri de unutulmazlar arasındadır. Televizyon dizilerinin yaygınlaşmaya başladığı 90'lı yıllarda dizi oyunculuğundan uzak dursa da Uzaylı Zekiye, Ana Kuzusu ve Şaban ile Şirin gibi dizilerde rol aldı. Son olarak 2000'li yılların başında, Hamdi Alkan'ın canlandırdığı "Yarmagül" karakterinin dedesini oynadığı Reyting Hamdi televizyon programında kamera karşısına geçti.

1980'de yapılan bir jübileyle 40. sanat yılı, 1996 yılında da Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen gecede 55. sanat yılı kutlandı. 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Münir Özkul'a "devlet sanatçısı" unvanı verildi.

Özel hayatı
Özkul dört kez evlendi ve üç çocuğu oldu. İlk eşi Şadan, ikinci eşi Suna Selen, üçüncü eşi Yaşar ve son eşi 1986'da evlendiği Umman Özkul'dur. Oyuncu ve sunucu Güner Özkul'un babasıdır. Güner Özkul'a göre babası "evlilikten korkmazdı ama boşanamamaktan korkardı".

Hayatının önemli bir kısmını alkolle savaşarak geçiren Özkul, 1990'lı yılların ortasında alkolü tamamen bıraktı.

Hastalığı ve ölümü
2003 yılından beri demans ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele eden Özkul, bu tarihten sonra evinden dışarıya çıkmak ve kimseyle görüşmek istemedi. Hastalığına bağlı olarak geçmişe dair hafıza kaybı yaşayan oyuncu, vefat etmiş birçok tanıdığının hayatta olduklarını sandı. Uzun süre mücadele ettiği hastalıkları süresince hakkında birçok kez asılsız ölüm haberleri çıktı. 5 Ocak 2018'de Beyoğlu'nun Cihangir semtindeki evinde 92 yaşında hayatını kaybetti. 7 Ocak 2018'de Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenen anma etkinliğinin ardından Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Bakırköy Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Rol aldığı tiyatro oyunları
Aşk Köprüsü

İstanbul'u Satıyorum (1987-88)

Soyut Padişah

Sersem Kocanın Kurnaz Karısı

Çayhane

Fareler ve İnsanlar

Keşanlı Ali Destanı

Yorgun Matador

Hababam Sınıfı

Babayiğit

Yaz Bekarı
Generalin Aşkı

Kanlı Nigar

Aşkımızın Gemisi Fındık Kabuğu
 


Filmleri

1950    Üçüncü Selim'in Gözdesi    

1951    Barbaros Hayreddin Paşa    Mimar Selim

1951    Evli Mi Bekar Mı (kısa film)  
 
1951    Lale Devri    Şaban Çelebi

1951    Vatan ve Namık Kemal    

1951    Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri Hasan    Sarı Sait

1952    Edi ile Büdü    Edi

1952    Edi ile Büdü Tiyatrocu    Edi

1953    Balıkçı Güzeli    

1953    Halıcı Kız    

1955    Bir Aşk Hikayesi    

1955    Tuş / Bir Aşk Hikayesi    

1956    Kalbimin Şarkısı    Münir

1956    Miras Uğrunda    

1958    Altın Kafes    Dörtduvar Ahmet

1958    İftira    

1959    Gurbet    Dörtduvar Ahmet

1960    Taş Bebek    

1960    Yaman Gazeteci    Yaman

1961    Bir Bahar Akşamı    Osman

1961    Yumurcak    Fikret

1965    65 Hüsnü    

1965    Bilen Kazanıyor    Mıstık

1965    Cezmi Band 007.5    

1965    Dokunma Bozulurum    Münir

1965    Gönül Kuşu    Polis

1965    Kahreden Kurşun    Tencere Münir

1965    Kan Gövdeyi Götürdü    Zehir Hafiye

1965    Kart Horoz    Mıstık

1965    Senede Bir Gün    Mahkum

1965    Seveceksen Yiğit Sev    

1965    Sonsuz Geceler    Raif

1965    Yalancının Mumu    

1965    İnatçı Gelin    Büdü

1965    Şekerli misin Vay Vay    Dört Duvar Ahmet

1965    Şoför Nebahat Bizde Kabahat    Polim Hüseyin

1965    Aşkın Kanunu    Ömer

1966    Ben Bir Sokak Kadınıyım    Palyaço Gülenyüz

1966    Bir Millet Uyanıyor    Tilki Onbaşı

1966    Denizciler Geliyor    Ahmet Gürdalga

1966    Fakir Bir Kız Sevdim    Kaptan

1966    Seni Seviyorum    Deli Yunus

1966    Sevgilim Bir Artistti    

1967    Elveda    Ferdi

1967    Sürtüğün Kızı    Ziya

1967    Yaşlı Gözler    Rıza

1967    Çifte Tabancalı Damat    Frank Fuat

1967    Ölünceye Kadar    Doktor

1968    Artık Sevmeyeceğim    Ahmet

1968    Kalbimdeki Yabancı    Mücteba

1968    Kanlı Nigar    Apti

1968    Kara Gözlüm Efkarlanma    

1968    Nilgün    Tayfur

1968    Urfa İstanbul    Doktor

1968    Yayla Kartalı    Hasan

1968    İstanbul'da Cümbüş Var    Dörtduvar Ahmet

1969    Ayşecik'le Ömercik    Sansar Nuri

1969    Bana Derler Fosforlu    Zurna Kazım

1969    Boş Çerçeve    Ferhat

1969    Fakir Kızı Leyla    Ali Dayı

1969    Gelin Ayşem    Abduş

1969    Nisan Yağmuru    

1969    Sevdalı Gelin    Aşık

1969    Sevgili Babam    Mahalle Çalgıcısı

1969    Uykusuz Geceler    Tahsin

1970    Ali İle Veli    Veli

1970    Allı Yemeni    Çulsuz Apti

1970    Arım, Balım, Peteğim    Mehmet

1970    Berduş Kız    

1970    Bütün Aşklar Tatlı Başlar    Artist Ali

1970    Dikkat Kan Aranıyor    Kan veren adam

1970    Dönme Bana Sevgilim    Yedibuçuk Çulsuz Ali

1970    Hayatım Sana Feda    Mehmet

1970    Kalbimin Efendisi    Amca Bey

1970    Kara Dutum    Ahmet

1970    Küçük Hanımefendi    Bülent

1970    Seven Ne Yapmaz    Kazım Baba

1970    Son Kızgın Adam    Mavi Melek Münir

1970    Tatlı Meleğim    Selim

1970    Yavrum    Handan'ın Babası

1970    Yumruk Pazarı    

1970    Yuvasız Kuşlar    Kuşbaz Recep

1970    Şoför Nebahat    Kayha

1971    Ayşecik ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde    

1971    Aşk Hikâyesi    Şeker Ahmet

1971    Aşk Uğruna    Mestan

1971    Bebek Gibi Maşallah    Hüsnü

1971    Beklenen Şarkı    Kemani Latif Yanıkyay

1971    Beyaz Kelebekler    

1971    Beyoğlu Güzeli    Abdi

1971    Donkişot Sahte Şövalye    Don Kişot

1971    Gönül Hırsızı    Salih Reis

1971    Hayat Sevince Güzel    Deli Amca

1971    Hayatım Senindir    Kazım Baba

1971    Kadifeden Kesesi    Veli

1971    Senede Bir Gün    Yunus

1971    Solan Bir Yaprak Gibi    Raşit Duman

1971    Son Hıçkırık    Ferhat Dayı

1971    7 Kocalı Hürmüz    Hasan Efendi

1971    İbiş Gangsterlere Karşı    Ahmet İbişoğlu / Labraganza

1971    İşte Deve İşte Hendek    Veli / Yalçın

1972    Aslanların Ölümü    Güner'in Babası

1972    Karamanın Koyunu    

1972    O Ağacın Altında    Salih Amca

1972    Sev Kardeşim    Mesut Güler

1972    Tatlı Dillim    Muhtar Hasan

1972    Tophaneli Murat    

1972    Tövbekar    Güner'in Babası


1972    Ver Allahım Ver    Veli

1972    Yiğitlerin Kaderi    

1972    Üç Sevgili    Fatma'nın Babası

1973    Izdırap    Ahmet

1973    Niyet    Rıfkı

1973    Oh Olsun    Burhan Usta

1973    Yalancı Yarim    Derviş

1973    Çulsuz Ali    Şemsettin

1973    Şaban İstanbul'da    Şaban

1974    Beş Tavuk Bir Horoz    Berber Kadir

1974    Gariban    Şair Cevat

1974    Hasret    Ferdi'nin Dayısı

1974    Mavi Boncuk    Baba Yaşar

1974    Salak Milyoner    Mehmet Çavuş

1974    Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz    Yaşar'ın Babası Raşit

1974    Hababam Sınıfı    Kel Mahmut

1975    Beş Milyoncuk Borç Verir Misin    Münir Özkul

1975    Bizim Aile    Yaşar

1975    Gece Kuşu Zehra    Abdüllatif Kalkan

1975    Gülşah    Güşah'ın Dedesi

1975    Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı    Kel Mahmut

1976    Aile Şerefi    Rıza

1976    Hababam Sınıfı Uyanıyor    Kel Mahmut

1977    Cennetin Çocukları    Hasan

1977    Gülen Gözler    Yaşar Usta

1977    Hababam Sınıfı Tatilde    Kel Mahmut

1978    Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor    Kel Mahmut

1978    Neşeli Günler    Kazım

1979    Aşkın Gözyaşları    Münir Hoca

1979    Erkek Güzeli Sefil Bilo    Hüso

1980    Banker Bilo    Hasan

1980    Deliler Almanya'da  
 
1980    İbişo    Berber

1981    Bizim Sokak    Rüstem

1981    Deliler Koğuşu    Hamlet Kamil

1981    Gırgıriye    Emin

1981    Gırgıriyede Şenlik Var    Emin

1982    Altın Kafes    

1982    Ağlayan Gülmedi mi?    

1982    Beni Unutma    Fırat'ın Babası

1982    Bir Yudum Mutluluk    

1982    Buyurun Cümbüşe    Kamil Bey

1982    Gazap Rüzgârı    Münir Amca

1982    Görgüsüzler    Murat'ın Amcası

1982    Islak Mendil    Kadir

1982    Talih Kuşu    Mahmut Güney

1982    Şıngırdak Şadiye    Rıza Baba

1983    Dostlar Sağolsun    Tahir Baba

1983    Gırgıriyede Cümbüş Var    Münir Hoştempo

1983    İlişki    Murat'ın Babası

1983    Şaşkın Ördek    Raşit

1983    Dost Yarası    Münir Baba

1984    Geçim Otobüsü    Nasrettin

1984    Gırgıriyede Büyük Seçim    Emin

1984    Kızlar Sınıfı    Mahmut Hoca

1984    Çaresizim    Baba

1984    Şaşkın Gelin    İbiş

1985    Büyük Günah    

1985    Deliye Hergün Bayram    Mahmut

1985    Duyar mısın Feryadımı    

1985    Garibim Ceylan    

1985    Herşeyim Sensin  

1985    Yitirilen Dünya (kısa film)    Saffet Usta

1985    Köşeyi Dönenler    

1985    Muhabbet Kuşları    

1985    Palavracılar    

1985    Sarı Öküz Parası  
 
1985    Ya Ya Ya Şa Şa Şa    Selami

1985    Çalınan Hayat    

1985    Şişeli Köy    

1986    Al Dudaklım    Kadir

1986    Alın Yazımız Bu    İzzet

1986    Ana Kucağı    Sefa Bey

1986    Aşk Dediğin Laftır  
 
1986    Babalar da Ağlar  
 
1986    Badem Şekeri    Vehbi / Şaban

1986    Dayak Cennetten Çıkma    

1986    Efkarlıyım Abiler    Selim

1986    Ekmek Parası    

1986    Elmayı Kim Isırdı    

1986    Gülmece Güldürmece / Gelinciklerim    Kamil

1986    Her Şey Sevince Güzel    Jilet

1986    Kuzucuklarım    

1986    Küçük Ağam    Müfit

1986    Kısmetin En Güzeli    

1986    Kızlar Sınıfı Tatilde    Müdür

1986    Melek Hanım'ın Fendi    Sadi Bey

1986    Milyarder    Mahmut Hoca

1986    Neşeye Bak Neşeye    

1986    Töre    Reşit

1987    Afife Jale    

1987    Aile Pansiyonu    Murtaza

1987    Banko Altılı Ganyan: Gönüllü Kahraman    Ömer Dayı

1987    Etme Bulma    Sadi Bey

1987    Füze Nuri    Hicabi

1987    Gurbetin Kahrı    

1987    Günah    Ömer

1987    Kadersiz Kullar    Osman

1987    Kuşatma 2 / Şok    Şair

1987    Otobüs Yolcuları / İhsaniye - Karasu    İbrahim

1987    Püf Noktası    Şehabettin

1987    Yaşamaya Mecburum    Orhan'ın Babası

1987    Yıkılan Yuva    Seyfi Baba

1987    Yıllar    

1987    Şans Çocuğu    Atmaca Münir

1988    A ay    Cosmos

1988    Almanya Acı Gurbet  
 
1989    Kır Çiçeğim    Gazi Baba

1993    Zeyrek Yokuşu (tv filmi)    Emin Usta

1996    Ay, Işığında Saklıdır (tv filmi)    


Televizyon

1979    İbiş'in Rüyası

1984    Köşe Dönücü

1987    Uzaylı Zekiye

1991    Bir Ömrün Bedeli

1991    Varsayalım İsmail

1993    Nasreddin Hoca

1994    Kızlar Sınıfı

1995    Day Day

1996-1997    Ana Kuzusu

1997    Şaban ile Şirin

2000-2002    Reyting Hamdi

Ödülleri

1967    İlhan İskender Armağanı    Kanlı Nigâr oyunuyla

1972    9. Altın Portakal Film Festivali, En İyi Erkek Karakter Oyuncu Ödülü    Sev Kardeşim

1991    Dümbüllü Ödülü    

1997    Altın Kelebek Ödülleri Onur Ödülü    

1999    Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü "Muhsin Ertuğrul Tiyatro Emek Ödülü" 
   
2004    37. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri Onur Ödülü  
 
2006    Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü  
 
2014    18. Afife Tiyatro Ödülleri, Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü    

2015    T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

 

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar