Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yıllardır kronik bir sorun hâline gelen hava sızıntısı, son gelişmelerle birlikte yeniden büyük bir güvenlik endişesine yol açtı. İstasyonun Rusya kontrolündeki Zvezda hizmet modülüne ait "PrK" adı verilen bağlantı tünelinde, gerçekleştirilen Progress 95 kargo gemisi operasyonları sırasında hava sızıntısının günlük yaklaşık iki libreye (1 kilogram) yükseldiği tespit edildi. Yaşanan bu ani basınç ve hava kaybı riskine karşı NASA, istasyondaki beş astronota acil durum protokolü kapsamında "güvenli liman" olarak belirlenen SpaceX Dragon "Freedom" kapsülüne geçmeleri talimatını verdi.
NASA ve Roscosmos riskli plan nedeniyle karşı karşıya geldi
Krizin büyümesine neden olan asıl gelişme, Rus uzay ajansı Roscosmos'un sızıntının kaynağına ulaşabilmek amacıyla modüldeki bir bağlantı parçasını (braketi) kesmeyi planlaması oldu. NASA yetkilileri, bu kesme işleminin istasyonun ilgili bölümünün yapısal bütünlüğü açısından geri dönülemez büyük bir risk yaratabileceğini değerlendirdi. Yapısal çökme veya ani patlama senaryolarına karşı önlem alan ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), astronotların uzay kıyafetlerini giyerek tahliyeye hazır hâlde Dragon kapsülünde beklemelerini istedi.
Beş astronot saatler sonra istasyona geri döndü
Kapsüle sığınan mürettebat arasında, SpaceX’in Crew-12 görevinde yer alan NASA astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) astronotu Sophie Adenot, Rus kozmonot Andrey Fedyaev ile istasyonda 190 gündür görev yapan NASA astronotu Chris Williams yer aldı. Ana istasyonda ise yalnızca operasyonu yürütmekle görevli Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverşkov ve Sergey Mikayev kaldı. Roscosmos uzmanları, yapılan teknik değerlendirmeler ve NASA'nın güvenlik uyarılarının ardından, kesme işlemini daha fazla veri analizi yapmak üzere son anda erteleme kararı aldı. Planın durdurulmasıyla birlikte yaklaşık iki saat süren tahliye alarmı kaldırıldı ve astronotlar güvenli bir şekilde istasyondaki normal mesailerine geri döndü.
Sızıntılardan biri özel kimyasalla kapatıldı
Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos) tarafından yapılan güncel açıklamaya göre, Zvezda modülünün transfer odasında yapılan basınç testlerinde iki farklı sızıntı noktası belirlendi. Uzmanlar, bu noktalardan ilkini "Germetal-1" adı verilen iki bileşenli özel bir sızdırmazlık macunu uygulayarak kısa sürede tamamen kapattı. Transfer odasının konik bölümünde yer alan ikinci sızıntı noktasına yönelik ölçüm ve veri analiz çalışmaları ise sürüyor. Roscosmos yetkilileri, mevcut durumun istasyon sistemleri ve mürettebat güvenliği açısından anlık bir tehdit oluşturmadığını duyurdu.
