Sinirbilim dünyası ölüm anında beyinde neler olduğunu anlamaya çalışıyor. Michigan Üniversitesi’nden Dr. Jimo Borjigin, fareler üzerinde yaptığı deneylerde kalpleri duran hayvanların beyinlerinde beklenmedik bir hiperaktivite gözlemledi. Araştırmalar, ölümün yalnızca kalbin durmasıyla sınırlı olmadığını, beyin aktivitesinin de kısa süreliğine hızlanabileceğini gösteriyor.
Nörotransmitterlerde Olağanüstü Artış
Borjigin’in çalışmalarına göre, ölüm anında serotonin, dopamin ve norepinefrin gibi nörotransmitterler olağanüstü bir şekilde artıyor. Farelerde serotonin 60 kat, dopamin 40–60 kat, norepinefrin ise yaklaşık 100 kat yükseliyor. Bu durum, ölüme yakın deneyim yaşayan insanların gözlerinin önünden hayatlarının geçtiğini veya yoğun ışık ve beden dışı deneyimler yaşadığını açıklayabilir.
İnsanlarda Ölüm Sürecine İlk Bakış
2023 yılında yapılan bir çalışmada, yaşam destek ünitesine bağlı, ölmek üzere olan dört kişi üzerinde inceleme yapıldı. Solunum cihazları kapatıldıktan sonra iki hastanın beyninde yüksek aktivite ve gama dalgaları tespit edildi. Gama dalgaları, karmaşık bilgi işleme ve hafıza ile bağlantılı. Özellikle temporal loblardaki aktivite, empati ve görsel deneyimlerle ilişkilendiriliyor.
Ölüm Anındaki Beyin Hareketsiz Değil
Dr. Borjigin, “Ölüm anında beyin pasif değil, aksine hiperaktif. İnsanlar ve bazı hayvanlar, oksijen eksikliğine karşı içsel mekanizmalara sahip olabilir” diyor. Araştırmacılar, bu hiperaktivitenin, ölümün bilinçli deneyimlerle algılanmasını sağlayabileceğini ve ölüme yakın deneyimlere bilimsel bir açıklama getirebileceğini belirtiyor.
Daha Keşfedilecek Çok Şey Var
Borjigin, ölüm sürecindeki beyin mekanizmalarının hâlâ büyük ölçüde bilinmediğine dikkat çekiyor: “Şimdi soru şu: Ölmekte olan beyin neden daha aktif hale geliyor? Bunun cevabını bulmak, milyonlarca insanın yaşamını anlamak için kritik.”
Bu alanda yapılan araştırmalar, bilim dünyası için sadece görünen kısmı temsil ediyor; ölüm anında beynin gizemleri hâlâ çözülecek çok sayıda soruyu barındırıyor.
