Bir zamanlar cep telefonu denince akla gelen ilk markalardan biri olan Nokia, akıllı telefon devrimini kaçırmasının ardından büyük bir çöküş yaşamıştı. 2000’li yılların sonunda dünya çapında bir dijital ikon haline gelen ve 2009’da günde yaklaşık 1,8 milyar kez duyulduğu tahmin edilen efsanevi Nokia zil sesi, şirketin zirve döneminin sembolü olmuştu.
Ancak 2007’de iPhone’un piyasaya çıkması ve Android işletim sistemli cihazların hızla yayılması, Nokia için kırılma noktası oldu. Bir döneme damga vuran 3310 gibi modellerle özdeşleşen şirket, yazılım ve uygulama ekosistemine ayak uyduramayınca cep telefonu pazarındaki payını neredeyse tamamen kaybetti.
Cep telefonundan ağ teknolojilerine geçiş
Financial Times’ta yer alan habere göre Nokia, 2014 yılında cihazlar ve servisler bölümünü 5,4 milyar avro karşılığında Microsoft’a devretti. Bu satışın gerçekleştiği dönemde şirketin gelirleri, 2007’deki 37,7 milyar avroluk zirveden 10,7 milyar avroya kadar gerilemişti. Nokia bu adımla cep telefonu pazarından çekilirken, odağını ağ ve telekom altyapısına çevirdi.
Dönüşümün temeli, 2013’te Siemens ile kurulan ağ ortaklığındaki hisselerin 1,7 milyar avroya satın alınmasıyla atıldı. Ardından 2015’te Fransız Alcatel-Lucent’ın 15,6 milyar avro bedelle satın alınması, Nokia’nın ağ altyapısındaki gücünü daha da pekiştirdi. Bu alan zamanla şirket gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturmaya başladı.
Çinli rakipler ve yeni yön arayışı
Ancak Nokia’nın ağ pazarındaki konumu, Huawei ve ZTE gibi Çinli rakiplerin artan rekabetiyle yeniden baskı altına girdi. Güvenlik tartışmalarına rağmen bu şirketlerin Avrupa’daki büyük telekom operatörlerinden önemli sözleşmeler alması, Nokia’yı yeni arayışlara itti.
Bu süreçte şirket, bir kez daha strateji değiştirerek yapay zekâ çağının yükselen alanlarına yöneldi. Bulut bilişim, veri merkezleri ve optik ağ teknolojileri, Nokia’nın yeni büyüme ekseni haline geldi. Şubat ayında optik ağ çözümleri sunan Infinera’nın 2,3 milyar dolar karşılığında satın alınması, bu dönüşümün en somut adımlarından biri oldu.
Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Shaz Ansari, Nokia’nın bu hamlelerini “kaynaklarını hızla yeniden yönlendirebilme ve verim alınamayan alanlardan zamanında çıkabilme becerisi” olarak değerlendiriyor.
Yapay zekâ ve veri merkezleri hedefte
Nisan ayında CEO’luk görevini devralan Justin Hotard, Nokia’yı küresel ölçekte yüz milyarlarca dolarlık yatırımın aktığı yapay zekâ odaklı veri merkezi pazarında güçlü bir oyuncu haline getirmeyi amaçlıyor. Şirketin optik ağ sistemleri veri merkezleri arasındaki yüksek hızlı veri trafiğini sağlarken, router ürünleri de bulut tabanlı hizmetlerin omurgasını oluşturuyor.
Ekim ayında Nvidia’nın Nokia’ya 1 milyar dolarlık yatırım planını açıklaması, şirket hisselerinde yaklaşık yüzde 25’lik bir artışa yol açtı. Nokia’nın güncel piyasa değeri ise yaklaşık 32 milyar avro seviyesinde bulunuyor.
